Һава торышының сизелерлек начарлануы турында консультация.

Хөрмәтле гражданнар! «Татарстан Республикасының Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе» ФДБУдан кергән: Татарстан Республикасы территориясендә 2022 елның 10-12 декабре һава шартларының сизелерлек начарлануы турында доклад-консультация Россиянең Европа территориясенә Татарстан Республикасында актив циклон чыккач, 2022 елның 10-12 декабрендә һава торышы сизелерлек начарланыр дип көтелә. Шимбә, 10 декабрь һәм якшәмбе көнне, 11 декабрьдә, фронталь бүлекләр үткәндә кар рәвешендәге көчле явым-төшем, көндез һәм кич белән 11 декабрьдә юеш кар белән бураннар, күрүчәнлек сизелерлек кимегән бураннар, көчле көньяк җил 15-20 м/с.көндез һәм 11 декабрь кичендә урыны белән бозлавык урыннар көтелә. Температура булачак: 10 декабрьдә төнлә -7..-12°, көнчыгышта -17° ка кадәр, көндез -5..-10°; 11 декабрьдә төнлә -5..-10°, ТР көнчыгышында -13° ка кадәр, көндез 0..-5°, көнчыгышта -8°ка кадәр. Юлларда кар көртлекләре һәм көчле бозлавык барлыкка килә. Дүшәмбе, 12 декабрьдә, явым-төшем кар, дымлы кар һәм бозлы яңгыр фаразлана. Шулай ук бозлавык катламнары, урыны белән буран, юлларда көчле бозлавык һәм урыны белән кар көртләре билгеләп үтеләчәк, көньякта көчле җил 15-20 метрга кадәр сакланачак..-5°, төнлә көнчыгышта -8°ка кадәр. Татарстан Республикасы буенча Россия ГТХМ Баш идарәсе тәкъдим итә: Буран-җир өсте һава катламында җил белән кар очрашу. Поземок, түбән һәм гомуми буран була. Түбән кар яуган вакытта элек яуган карны бүлү бара, гомуми буран вакытында, бүлү белән беррәттән, болытлардан кар ява. Көчле буран вакытында нәрсә эшләргә Бары тик аерым очракларда биналардан чыгып китегез. Берүзең чыгу тыела. Гаилә әгъзаларына яки күршеләргә кая баруыгызны һәм кайчан кайтуыгызны хәбәр итегез. Автомобильдә зур юлларда һәм шосседа гына йөреп була. Машинадан чыкканда, аннан читкә китмәгез. Юлда туктап, сигнализацияне арадаш гудоклар белән җибәрегез, капотны күтәрегез яки якты тукыманы антеннага асып куегыз, машинада ярдәм көтегез. Шул ук вакытта вентиляцияне тәэмин итү һәм угар газыннан агуланмас өчен тәрәзәне ачып, моторны кабызырга мөмкин. Әгәр дә сез торак пункттан читтә җәяү йөреп ориентацияне югалтсагыз, беренче очраган йортка керегез, урнашу урыныгызны ачыклагыз һәм мөмкин булса буран беткәнче көтегез. Әгәр дә сез хәлсезләнсәгез, яшерен урын эзләгез һәм анда калыгыз. Сезгә таныш булмаган кешеләр белән элемтәгә кергәндә аяу һәм сак булыгыз, чөнки табигать афәтләре вакытында автомобильләр, фатирлар һәм хезмәт урыннарыннан урлау саны кискен арта. Көчле бураннан соң нәрсә эшләргә Әгәр көчле буран шартларында сез бинада бикләнгән булсагыз, сак кына, паникасыз үзлегеңнән чыгу мөмкинлеге юкмы икәнен ачыклагыз (булган инструментны һәм кул астындагы чараларны кулланып).. Гражданнар оборонасы эшләре идарәсенә яки торак пункт администрациясенә көртләрнең характеры һәм аларны мөстәкыйль чыгу мөмкинлеге турында хәбәр итегез. Әгәр дә кар көртеннән чыгып булмый икән, коткару бүлекчәләре белән элемтәгә керергә тырышыгыз. Радиотрансляция кабул итүчесен (телевизор) кабызыгыз һәм җирле хакимият күрсәтмәләрен үтәгез. Җылылык саклау һәм азык-төлек запасларын экономияле тоту өчен чаралар күрегез. Шоферларга Шоферларга, аеруча ерак араларга сәяхәт планлаштыручыларга, үз автомобильләренең техник торышына аерым игътибар бирергә кирәк. Якындагы тәүлек өчен һава торышын ачыклагыз - сәяхәт вакытына карап ике тәүлеккә карагыз. Елның салкын вакытында озак вакытлы күченү алдыннан автомобильне җылылык изоляцияләү турында алдан ук кайгыртыгыз.Сәяхәт алдыннан двигатель һәм батарея эшен тикшерегез, ягулык туплагыз, Яхшы антифриз салыгыз. Тикшерелмәгән ягулык салу станцияләрендә ягулык салмау мөһим, чөнки начар ягулык булырга мөмкин. Алдан җылы әйберләр һәм продуктлар тупларга кирәк, кәрәзле телефон зарядлагычын онытмагыз. насос, буксирлы трос, баллон ачкычы һәм домкрат булуын тикшерегез. Юлга чыгар алдыннан  насос, буксировка тросы, баллон ачкычы һәм домкрат булуын тикшерегез.. Багажникка  « кабызып җибәрү »өчен чыбык комплектын да ташларга кирәк.Әгәр дә мөмкинлек бар икән - компакт литий батареясы нигезендә пуск-заряд җайланмасы булдыру бик яхшы. Ашыгыч ярдәм комплекты Ашыгыч ярдәм комплекты түбәндәгеләрне үз эченә алырга тиеш: кәрәзле телефонга зарядлагыч һәм запас батарея, җылы кием һәм одеяллар,кар һәм боздан тәрәзәләрне чистарту өчен себерке, тәгәрмәчләрне кардан арындыру өчен зур булмаган көрәк; кул фонаре һәм батарея комплекты аңа, аптечка, азык һәм эчемлек, балта һәм җыелма пычкы, "коры ягулык" упаковкасы, яндыргыч, мини-мич һәм котелок. Билгеләнгән маршрут һәм килү вакыты турында хәбәр итегез. Сәяхәт алдыннан гаилә әгъзаларына, күршеләргә, дусларга билгеле маршрут һәм кайту вакыты турында хәбәр итәргә кирәк. Әгәр юлда бәла килеп чыкса, заманча элемтә чараларыннан файдаланырга кирәк – бу коткару бүлекчәләренең җавап бирү вакытын сизелерлек тизләтәчәк. Коткаручыларга мөрәҗәгать иткәндә, районның аерым билгеләрен, автомашинада кеше санын, яшен, авырулар, балалар бармы икәнлеген, һичшиксез, үз һәм якыннарының элемтә телефоннарын күрсәтергә кирәк. Батарейканы саклау өчен чаралар күрү. Әгәр дә трассада ватылу булса Машина алдында һәм аның артында кисәтүче билгеләр куегыз, Бу киселгән агач яки аерылып торган әйберләр булырга мөмкин. Әгәр дә машина эшли икән, вентиляцияне тәэмин итү һәм угар газыннан агуланмас өчен тәрәзә ачылырга тиеш. Озын тукталышта яки төнлә машинаны җилгә каршы куярга кирәк, начар газ кабина һәм салон тәрәзәләренә кермәсен өчен.Үз куркынычсызлыгыгыз өчен җил юнәлешен дә вакыт-вакыт тикшерергә кирәк. Шулай ук, чыгару торбасының бозда ябылмавын һәм кар белән капланган булмавын күзәтү мөһим. Әгәр дә машина ватылса, курыкмагыз, «101» ашыгыч оператив хезмәтләрнең бердәм номерын җыегыз, сезнең проблема турында хәбәр итегез һәм координаталарыгызны бирегез. Җылылык саклау һәм булган азык-төлек запасларын экономияле тоту өчен чаралар күрегез. Утын җыярга тырышыгыз, алар булмаганда яна торган материаллар яндырырга мөмкин - гадәттә  алар шактый күп була. Көчле җил булганда:   1. Әгәр көчле җил сезне урамда тотса, без җир асты юлларында яки бина подъездларында сыенырга киңәш итәбез. Йорт диварлары янында көчле җилдән качмагыз, чөнки шифер һәм башка түбә материалларының түбәләрдән егылып төшүе ихтимал. Бу шулай ук җәмәгать транспорты тукталышларына, төзелеп бетмәгән биналарга кагыла. 2. Урамда реклама щитларыннан, билге, юл билгеләреннән, электр линияләреннән ераграк торырга кирәк. 3. Зур агачлар янында булырга ярамый, шулай ук алар янына автотранспорт куеп булмый – җил белән сынган ботаклар зур куркыныч тудырырга мөмкин. 4. Көчле җил булганда, электр линиясе астында басып, өзелгән электр чыбыкларына кагылу үлемгә китерә. 5. Өске катларның тәрәзәләреннән ватылып төшкән пыяла, шулай ук җил белән төшкән түбә һәм  бизәлеш элементлары куркыныч булырга мөмкин. Мондый куркыныч төзелә яки ремонтлана торган биналар янында арта. 6.. Йортларның барлык тәрәзәләрен дә тыгыз итеп ябарга, балконнардан очып чыгардай предметларны алырга кирәк. 7. Торак яки эш урынындагы тәрәзәләрдән мөмкин кадәр ераграк торырга кирәк. Бозлавык булганда:   Шоферлар машиналар арасын арттырырга, кинәт тормоздан сакланырга тиеш. Тукталыш кирәк булганда тизлекне шома киметергә кирәк. Тормозда тормоз педалына берничә тапкыр басыгыз, шуның белән сезнең артта йөргән машина йөртүчеләрне кисәтә. Автомобильнең техник торышына, аеруча тормоз системасына һәм шиннарның торышына игътибар итәргә кирәк. Барлык оптика да эш шартларында булырга тиеш. Тукталышларда күренүчән ңилет куллану кирәк. Мөмкин булса, ерак араларга сәяхәттән баш тартыгыз. Җәяүлеләргә урамны билгеле бер җәяүлеләр кичү урынында гына кичәргә киңәш ителә. Хәрәкәт итүче транспорт алдында трассаны узмаска, чөнки тайгак юл өслеге аркасында машинаның тормоз юлы сизелерлек арта. Транспорт агымына гына күчегезЮгары күрүчән жилет кулланырга яки киемгә яктылык кайтаручы элементларны беркетергә. Игътибарлы һәм сак булыгыз! Һәр бәла – каза булган очракта, сез һәрвакыт ашыгыч хезмәтләр чакыруының бердәм номерына - «112»мөрәҗәгать итә аласыз. Шалтыратулар тәүлек әйләнәсендә кабул ителә  шәһәр һәм кәрәзле телефоннардан бушлай.