Һава торышының сизелерлек начарлануы турында консультация.

Хөрмәтле гражданнар! «Татарстан Республикасының Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе» ФДБУдан кергән: Һава шартларының сизелерлек начарлануы турында доклад-консультация Татарстан Республикасы территориясендә 2022 елның 17-19 декабре Россиянең Европа территориясенә актив көньяк-көнбатыш циклонның Татарстан Республикасында 2022 елның 17-19 декабрендә чыгуы сәбәпле, һава шартлары сизелерлек начараячак. 17 декабрь, шимбә көнне төнлә кечкенә кар ява, көндез көньяк-көнбатыш районнардан башлап, кар, дымлы кар. Урыны белән буран көтелә, төнлә һәм иртән аерым районнарда томан, көндез бозлавык булырга мөмкин. Температура төнлә -5 -10, аязган вакытта -14, көндез -1..-6˚.булачак 18 декабрь, якшәмбе көнне, Республика циклонның үзәк өлешенә кар, дымлы кар, бозлы яңгыр  белән тәэсир итәчәк. Шулай ук урыны белән бозлавык  һәм бураннар көтелә, күрүчәнлеге сизелерлек начарлана, көндез көчле көньяк җил 15-18 м/с.төнлә минималь температура -3..-8, көндез -2+3˚гә кадәр җылыныр.. Юлларда көчле бозлавык, урыны белән кар көртләре барлыкка килә. Дүшәмбе, 19 декабрьдә, циклонның акрынлап көнчыгышка китүе белән, аның тыл өлешендә җил юнәлешне төньяк-көнбатышка алыштыра һәм 15-20 метрга кадәр көчәячәк. Бозлавык сакланачак, бураннар да фаразлана. Тәүлек дәвамында температура -3..-8˚. Бозлы яңгыр һәм бозлавык электр үткәргечләр һәм агачлардагы боз чыганакларына, юлларда көчле бозлавык барлыкка китерергә мөмкин. 17 декабрьдән 19 декабрьгә кадәр республикада айлык норманың яртысына якын явым-төшем көтелә. Татарстан Республикасы буенча Россия ГТХМ Баш идарәсе хәбәр итә: Бозлавык булганда:   Шоферлар машиналар арасын арттырырга, кинәт тормоздан сакланырга тиеш. Тукталыш кирәк булганда тизлекне шома киметергә кирәк. Тормозда тормоз педалына берничә тапкыр басыгыз, шуның белән сезнең артта йөргән машина йөртүчеләрне кисәтә. Автомобильнең техник торышына, аеруча тормоз системасына һәм шиннарның торышына игътибар итәргә кирәк. Барлык оптика да эш шартларында булырга тиеш. Тукталышларда күренүчән жилет куллану. Мөмкин булса, ерак араларга сәяхәттән баш тартыгыз. Җәяүлеләргә урамны билгеле бер җәяүлеләр кичү урынында гына кичәргә киңәш ителә. Хәрәкәт итүче транспорт алдында трассаны узмаска, чөнки тайгак юл өслеге аркасында машинаның тормоз юлы сизелерлек арта. Транспорт агымына гына күчегез.Күренү сәләте югары булу жилетыннан файдалану яки киемгә яктылык кайтаручы элементларны беркетү. Игътибарлы һәм сак булыгыз! Томанда: Әгәр дә сез табигатьтә булганда томанның калынлыгын күрсәгез, урманда яки сулыкта ориентацияне югалтмас өчен чаралар күрергә кирәк. Томан юл хәрәкәтендә катнашучыларның барысына да куркыныч тудыра. Томанда автомобильдә хәрәкәт иткәндә артык үзгәртеп корулардан, узып китүдән, алгарышлардан баш тартырга кирәк. Томан шартларында күпчелек юл-транспорт һәлакәтләре алда баручы транспорт белән була. Шуны истә тотарга кирәк: томан ераклыкны яшерә-гадәти дистанцияне арттыру, тизлекне киметү урынлы. Кискен тормозлардан сакланырга кирәк: кирәк булганда тукталыш тизлеген шома киметергә кирәк. Сез тормоз педалына берничә тапкыр басыгыз, шуның белән артта йөргән машина йөртүчеләрен кисәтегез. Томанда хәрәкәт иткәндә машина йөртүчеләрнең арыганлыгы арта, саклык артык булмаячак. Явым-төшемдә: - урамда булганда сак булыгыз, электр линияләренең бөтенлегенә игътибар итегез; - үз хуҗалыкларыгызда яхшы ныгытылмаган конструкцияләрне ныгытыгыз, аларның җимерелүе кешеләрне җәрәхәтләргә китерергә мөмкин; - шәхси йорт хуҗаларына яңгыр канализациясен һәм башка дренаж системаларын яңгыр суларын агызуга әзерләү буенча чаралар күрергә кирәк. Көчле буран вакытында нәрсә эшләргә   Бары тик аерым очракларда биналардан чыгып китегез. Берүзегез чыгу тыела. Гаилә әгъзаларына яки күршеләргә кая баруыгызны һәм кайчан кайтуыгызны хәбәр итегез. Автомобильдә зур юлларда һәм шосседа гына йөреп була. Машинадан чыкканда, аннан читкә китмәгез. Юлда туктап, сигнализацияне арадаш гудоклар белән җибәрегез, капотны күтәрегез яки якты тукыманы антеннага асып куегыз, машинада ярдәм көтегез. Шул ук вакытта вентиляцияне тәэмин итү һәм углерод газыннан агуланмас өчен тәрәзәне ачып, моторны кабызырга мөмкин. Әгәр дә сез торак пункттан читтә җәяү йөреп ориентацияне югалтсагыз, беренче очраган йортка керегез, урнашу урыныгызны ачыклагыз һәм мөмкин булса буран беткәнче көтегез. Әгәр дә сез хәлсезләнсәгез, яшерен урын эзләгез һәм анда калыгыз. Сезгә таныш булмаган кешеләр белән элемтәгә кергәндә сак һәм аяу булыгыз, чөнки табигать афәтләре вакытында автомобильләр, фатирлар һәм хезмәт урыннарыннан урлау саны кискен арта. Көчле бураннан соң нәрсә эшләргә Әгәр көчле буран шартларында сез бинада блокланган булсагыз, сак кына, паникасыз үзлегеңнән чыгу мөмкинлеге юкмы икәнен ачыклагыз (булган инструментны һәм кул астындагы чараларны кулланып). ГО һәм ЧС эшләре идарәсенә яки торак пункт администрациясенә көртләрнең характеры һәм аларның мөстәкыйль чыгу мөмкинлекләре турында хәбәр итегез. Кар көртләрен мөстәкыйль рәвештә чыгып булмаса, коткару бүлекчәләре белән элемтә урнаштырырга тырышыгыз. Радио(телевизорны) кабызыгыз һәм җирле хакимиятләрнең күрсәтмәләрен үтәгез.  Җылылык саклау һәм азык-төлек запасларын экономияле тоту өчен чаралар күрегез. Шоферларга Шоферларга, аеруча ерак араларга сәяхәт планлаштыручыларга, үз автомобильләренең техник торышына аерым игътибар бирергә кирәк. Якындагы тәүлек өчен һава торышын ачыклагыз - сәяхәт вакытына карап ике тәүлеккә Елның салкын вакытына күченгәнче, машинаны изоляцияләү турында алдан кайгыртыгыз. Сәяхәт алдыннан двигатель һәм батарея эшен тикшерегез, ягулык туплагыз, Яхшы антифриз салыгыз. Тикшерелмәгән ягулык салу станцияләрендә ягулык салмау мөһим, чөнки начар ягулык булырга мөмкин. Алдан җылы әйберләр һәм продуктлар тупларга кирәк, кәрәзле телефон зарядлагычын онытмагыз. Насос, буксирлы трос, баллон ачкычы һәм домкрат булуын тикшерегез. Чыгар алдыннан насос, буксировка тросы, баллон ачкычы һәм домкрат булуын тикшерегез. "Тартып кабызу" өчен багажникка  чыбыклар комплектын салырга кирәк. Әгәр дә акчалар мөмкинлек бирә икән - компакт литий батареясы нигезендә пуск-заряд җайланмасы булдыру начар түгел. Ашыгыч ярдәм комплекты   Ашыгыч ярдәм комплекты түбәндәгеләрне үз эченә алырга тиеш: кәрәзле телефонга зарядлагыч һәм запас батарея, җылы кием һәм одеяллар, кар һәм боздан тәрәзә чистарту өчен щётка, кирәк булган очракта тәгәрмәчләрне кардан азат итү өчен кечкенә көрәк; кул  фонаре һәм аңа батарея комплекты, аптечка, азык-төлек һәм эчемлек, балта һәм җыелма пычкы, «коры ягулык" зажигалка, мини-мич һәм котелок. Билгеләнгән маршрут һәм килү вакыты турында хәбәр итегез Сәяхәт алдыннан гаилә әгъзаларына, күршеләргә, дусларга билгеле маршрут һәм кайту вакыты турында хәбәр итәргә кирәк. Әгәр юлда бәла килеп чыкса, заманча элемтә чараларыннан файдаланырга кирәк – бу коткару бүлекчәләренең җавап бирү вакытын сизелерлек тизләтәчәк. Коткаручыларга мөрәҗәгать иткәндә, районның аерым билгеләрен, автомашинада кеше санын, яшен, авырулар бармы, балалар, һичшиксез, үз һәм якыннарының элемтә телефоннарын күрсәтергә кирәк. Батарейканы саклау өчен чаралар күрү. Әгәр дә трассада ватылу булса Машина алдында һәм аның артында кисәтүче билгеләр куегыз, Бу киселгән агач яки аерылып торган әйберләр булырга мөмкин. Әгәр дә машина эшли икән, вентиляцияне тәэмин итү һәм углерод газыннан агуланмас өчен тәрәзә ачылырга тиеш. Озын тукталышка яки төнгә машинаны җилгә каршы куярга кирәк, наар газлар кабина һәм салон тәрәзәләренә кермәсен. Үз куркынычсызлыгыгыз өчен җил юнәлешен дә вакыт-вакыт тикшерергә кирәк. Шулай ук, наар газ чыгару торбасының бозда ябылмавын һәм кар белән капланган булмавын күзәтү мөһим. Әгәр дә машина ватылса, курыкмагыз, «101» ашыгыч оператив хезмәтләрнең бердәм номерын җыегыз, сезнең проблема турында хәбәр итегез һәм координаталарыгызны бирегез. Җылылык саклау һәм булган азык-төлек запасларын экономияле тоту өчен чаралар күрегез. Утын җыярга тырышыгыз, алар булмаганда яна торган материаллар яндырырга мөмкин - гадәттә алар шактый күп. Мөмкин булса, ерак араларга сәяхәттән баш тартыгыз. Җәяүлеләргә урамны билгеле бер җәяүлеләр кичү урынында гына кичәргә киңәш ителә. Хәрәкәт итүче транспорт алдында трассаны узмаска, чөнки тайгак юл өслеге аркасында машинаның тормоз юлы сизелерлек арта. Транспорт агымына гына күчегез.Күренү сәләте югары булу жилетыннан файдалану яки киемгә яктылык кайтаручы элементларны беркетү. Игътибарлы һәм сак булыгыз! Кискен тормозлардан сакланырга кирәк: кирәк булганда тукталыш тизлеген шома киметергә кирәк. Сез тормоз педалына берничә тапкыр басыгыз, шуның белән артта йөргән машина йөртүчеләрен кисәтегез. Томанда хәрәкәт иткәндә машина йөртүчеләрнең арыганлыгы арта, саклык артык булмаячак. Бәла – каза булган очракта, сез һәрвакыт ашыгыч хезмәтләр чакыруының бердәм номерына - «112»мөрәҗәгать итә аласыз. Шалтыратулар тәүлек әйләнәсендә кабул ителә: шәһәр һәм кәрәзле телефоннардан бушлай.