Буран-һаваның җир өстендәге җил белән кар очрашу.
Поземок, түбән һәм гомуми буран була. Поземок һәм түбән буран вакытында элек төшкән кар яңадан бүленә, гомуми буран вакытында, бүлеп бирү белән бергә, болытлардан кар ява.
Көчле буран вакытында нәрсә эшләргә Бары тик аерым очракларда биналардан чыгып китегез. Берүзегез чыгу тыела. Гаилә әгъзаларына яки күршеләргә кая баруыгызны һәм кайчан кайтуыгызны хәбәр итегез. Автомобильдә зур юлларда һәм шосседа гына йөреп була. Машинадан чыкканда, аннан читкә китмәгез. Юлда туктап, сигнализацияне арадаш гудоклар белән җибәрегез, капотны күтәрегез яки якты тукыманы антеннага асып куегыз, машинада ярдәм көтегез. Шул ук вакытта вентиляцияне тәэмин итү һәм углерод газыннан агуланмас өчен тәрәзәне ачып, моторны кабызырга мөмкин. Әгәр дә сез торак пункттан читтә җәяү йөреп ориентацияне югалтсагыз, беренче очраган йортка керегез, урнашу урыныгызны ачыклагыз һәм мөмкин булса буран беткәнче көтегез. Әгәр дә сез хәлсезләнсәгез, яшерен урын эзләгез һәм анда калыгыз. Сезгә таныш булмаган кешеләр белән элемтәгә кергәндә сак һәм аяу булыгыз, чөнки табигать афәтләре вакытында автомобильләр, фатирлар һәм хезмәт урыннарыннан урлау саны кискен арта. Әгәр көчле буран шартларында сез бинада блокланган булсагыз, сак кына, паникасыз үзлегеңнән чыгу мөмкинлеге юкмы икәнен ачыклагыз (булган инструментны һәм кул астындагы чараларны кулланып). ГО һәм ЧС эшләре идарәсенә яки торак пункт администрациясенә көртләрнең характеры һәм аларның мөстәкыйль чыгу мөмкинлекләре турында хәбәр итегез. Кар көртләрен мөстәкыйль рәвештә чыгып булмаса, коткару бүлекчәләре белән элемтә урнаштырырга тырышыгыз. Радио(телевизорны) кабызыгыз һәм җирле хакимиятләрнең күрсәтмәләрен үтәгез. Җылылык саклау һәм азык-төлек запасларын экономияле тоту өчен чаралар күрегез. Шоферларга Шоферларга, аеруча ерак араларга сәяхәт планлаштыручыларга, үз автомобильләренең техник торышына аерым игътибар бирергә кирәк. Якындагы тәүлек өчен һава торышын ачыклагыз - сәяхәт вакытына карап ике тәүлеккә Елның салкын вакытына күченгәнче, машинаны изоляцияләү турында алдан кайгыртыгыз. Сәяхәт алдыннан двигатель һәм батарея эшен тикшерегез, ягулык туплагыз, Яхшы антифриз салыгыз. Тикшерелмәгән ягулык салу станцияләрендә ягулык салмау мөһим, чөнки начар ягулык булырга мөмкин. Алдан җылы әйберләр һәм продуктлар тупларга кирәк, кәрәзле телефон зарядлагычын онытмагыз. Насос, буксирлы трос, баллон ачкычы һәм домкрат булуын тикшерегез. Чыгар алдыннан насос, буксировка тросы, баллон ачкычы һәм домкрат булуын тикшерегез. "Тартып кабызу" өчен багажникка чыбыклар комплектын салырга кирәк. Әгәр дә акчалар мөмкинлек бирә икән - компакт литий батареясы нигезендә пуск-заряд җайланмасы булдыру начар түгел. Ашыгыч ярдәм комплекты Ашыгыч ярдәм комплекты түбәндәгеләрне үз эченә алырга тиеш: кәрәзле телефонга зарядлагыч һәм запас батарея, җылы кием һәм одеяллар, кар һәм боздан тәрәзә чистарту өчен щётка, кирәк булган очракта тәгәрмәчләрне кардан азат итү өчен кечкенә көрәк; кул фонаре һәм аңа батарея комплекты, аптечка, азык-төлек һәм эчемлек, балта һәм җыелма пычкы, «коры ягулык" зажигалка, мини-мич һәм котелок. Билгеләнгән маршрут һәм килү вакыты турында хәбәр итегез Сәяхәт алдыннан гаилә әгъзаларына, күршеләргә, дусларга билгеле маршрут һәм кайту вакыты турында хәбәр итәргә кирәк. Әгәр юлда бәла килеп чыкса, заманча элемтә чараларыннан файдаланырга кирәк – бу коткару бүлекчәләренең җавап бирү вакытын сизелерлек тизләтәчәк. Коткаручыларга мөрәҗәгать иткәндә, районның аерым билгеләрен, автомашинада кеше санын, яшен, авырулар бармы, балалар, һичшиксез, үз һәм якыннарының элемтә телефоннарын күрсәтергә кирәк. Батарейканы саклау өчен чаралар күрү. Әгәр дә трассада ватылу булса Машина алдында һәм аның артында кисәтүче билгеләр куегыз, Бу киселгән агач яки аерылып торган әйберләр булырга мөмкин. Әгәр дә машина эшли икән, вентиляцияне тәэмин итү һәм углерод газыннан агуланмас өчен тәрәзә ачылырга тиеш. Озын тукталышка яки төнгә машинаны җилгә каршы куярга кирәк, наар газлар кабина һәм салон тәрәзәләренә кермәсен. Үз куркынычсызлыгыгыз өчен җил юнәлешен дә вакыт-вакыт тикшерергә кирәк. Шулай ук, наар газ чыгару торбасының бозда ябылмавын һәм кар белән капланган булмавын күзәтү мөһим. Әгәр дә машина ватылса, курыкмагыз, «101» ашыгыч оператив хезмәтләрнең бердәм номерын җыегыз, сезнең проблема турында хәбәр итегез һәм координаталарыгызны бирегез. Җылылык саклау һәм булган азык-төлек запасларын экономияле тоту өчен чаралар күрегез. Утын җыярга тырышыгыз, алар булмаганда яна торган материаллар яндырырга мөмкин - гадәттә алар шактый күп. Көчле җил булганда: 1. Әгәр көчле җил Сезне урамда очратса, җир асты кичүләрендә яки биналарның подъездларында сыенырга киңәш итәбез. Йорт диварлары янындагы көчле җилдән качарга ярамый, чөнки түбәләрдән шифер һәм башка түбә материаллары төшәргә мөмкин. Бу җәмәгать транспорты тукталышларына, төзелеп бетмәгән биналарга да кагыла. 2. Урамда реклама щитларыннан, элмә такталардан, юл билгеләреннән, электр линияләреннән ерак торырга кирәк. 3. Зур агачлар янында булырга ярамый, шулай ук алар янында автотранспорт куярга ярамый – җилдән өзелгән ботаклар зур куркыныч тудырырга мөмкин. 4. Көчле җил вакытында электр линиясе астында тору һәм өзелгән электр үткәргечләренә мөрәҗәгать итү үлемгә китерә. 5. Куркыныч өске кат тәрәзәләреннән төшкән пыяла, шулай ук түбә һәм җил белән өзелгән декор элементлары. Мондый куркыныч төзелә торган яки ремонтлана торган биналар янында арта. 6. Йортларның барлык тәрәзәләрен тыгыз ябарга, балконнардан һәм лоджалардан очып төшәрдәй предметларны чыгарырга кирәк. 7. Торак яки эш урынындагы тәрәзәләрдән мөмкин кадәр ераграк торырга кирәк. Бозлавык вакытында: Шоферлар машиналар арасын арттырырга, кинәт тормозлардан сакланырга тиеш. Тукталыш кирәк булганда тизлекне шома киметергә кирәк. Тормоз вакытында тормоз педалына берничә тапкыр басыгыз, шуның белән сезнең артта йөргән машина йөртүчеләрне кисәтүче сигнал. Автомобильнең техник торышына, аеруча тормоз системасына, шиналарның торышына игътибар итәргә кирәк. Барлык оптика да эш шартларында булырга тиеш. Тукталышларда югары күренүчән жилет куллану. Җәяүлеләргә урамны билгеләнгән җәяүлеләр кичү урынында гына узарга киңәш ителә. Трассаны хәрәкәт итүче транспорт алдында узмаска, чөнки тайгак юл өслеге аркасында машинаның тормоз юлы сизелерлек арта. Транспорт агымына гына барыгыз. Югары күрүчән жилет кулланырга яки киемгә яктылык кайтаручы элементларны беркетергә. Игътибарлы һәм сак булыгыз! Теләсә нинди бәла килеп чыкса, сез һәрвакыт ашыгыч хезмәтләрнең бердәм чакыру номерына – «112»гә мөрәҗәгать итә аласыз. Шалтыратулар тәүлек әйләнәсендә шәһәр һәм кәрәзле телефоннардан бушлай кабул ителә.