Соры хезмәт хакы алуның салым нәтиҗәләре.

Хезмәт законнарының үтәлешен прокурор күзәтчелеге практикасы күрсәткәнчә, гражданнарның хезмәт хокукларын бозуның шактый өлеше хезмәт мөнәсәбәтләрен рәсмиләштергәндә, хезмәт өчен түләгәндә рөхсәт ителә. Аерым алганда, хезмәт килешүе төзелмичә эшкә кабул итү, эшкә кабул итү турында боерык чыгару очраклары таралган. Эш бирүче белән конфликт килеп чыккан очракта, хезмәткәр еш кына хезмәт хакы күләмен һәм килешүнең башка шартларын исбатлау мөмкинлегеннән генә түгел, ә хезмәт мөнәсәбәтләре булу фактыннан да мәхрүм ителә, бу контроль органнарына закон бозуларга җавап бирергә комачаулый, ә хезмәткәр үз хаклыгын суд тәртибендә исбатларга мәҗбүр. Шул ук вакытта, Россия Федерациясе Хезмәт кодексының 57 статьясы нигезендә, хезмәт килешүендә эш урыны, башкарыла торган хезмәт функциясе, шулай ук хезмәт өчен түләү шартлары (шул исәптән тариф ставкасы яки хезмәткәрнең хезмәт хакы күләме, өстәмә түләүләр, өстәмәләр һәм дәртләндерерлек түләүләр) кебек мөһим шартлар мәҗбүри рәвештә билгеләнергә тиеш. РФ Хезмәт Кодексының 136 маддәсе нигезендә эш бирүче һәр хезмәткәргә язма рәвештә: тиешле чор өчен үзенә тиешле хезмәт хакының состав өлешләре турында; хезмәткәргә исәпләнгән башка суммаларның күләме, шул исәптән эш бирүченең билгеләнгән срокны бозган өчен хезмәт хакы, отпуск түләү буенча акчалата компенсация турында хәбәр итәргә тиеш.эштән азат ителгәндә түләүләр һәм (яки) хезмәткәргә тиешле башка түләүләр; башкарылган тотып калуларның күләме һәм нигезләре турында; түләнергә тиешле гомуми акчалата сумма турында. Хисап кәгазе формасы эш бирүче тарафыннан раслана Кызганычка каршы, эш бирүче салым түләүләрен экономияләргә теләп, рәсми рәвештә хезмәт хакының бер өлешен генә түли. "Серый" хезмәт хакы дип хезмәт өчен түләү төре аңлатыла, ул вакытта түләүләр өлеше «конвертта»башкарыла. Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, «соры» хезмәт хакы алганда хезмәткәр билгеле бер гарантияләрдән мәхрүм ителә: -эшчегә ял итү суммасы хезмәт хакының рәсми өлеше күләменнән чыгып исәпләнәчәк, ул «соры»дан күпкә кимрәк булырга мөмкин; -шундый ук тискәре нәтиҗәләр эшкә сәләтсезлек кәгазьләрен (вакытлыча эшкә сәләтсезлек, йөклелек һәм бала табу, баланы карау буенча) түләгәндә барлыкка киләчәк, алар шулай ук рәсми хезмәт хакыннан чыгып исәпләнә; -эш хакы шулай ук хезмәт хакының рәсми өлешеннән чыгып исәпләнәчәк, ул еш кына чын хезмәт хакы белән чагыштырырлык түгел; -пенсия органнарына түләүләргә дә тискәре йогынты ясала, алар шулай ук хезмәт хакы нигезендә башкарыла, ягъни пенсия күләме хезмәт эшчәнлеге вакытында алынган керем белән чагыштырмача булачак; -моннан тыш, «соры» хезмәт хакы алган хезмәткәр кирәк булганда кредит алмаска мөмкин, чөнки кредит оешмалары рәсми документлар нигезендә акча бирү турында карарлар кабул итәләр, шул исәптән хезмәт хакы күләме турында мәгълүматлар да бар; -«конвертта» хезмәт хакы алу балаларга алиментлар күләменә тискәре йогынты ясый, чөнки алиментлар түләүченең исәпкә алынмаган кереме булачак, ягъни «сары» хезмәт хакы түләү һәм алу балигъ булмаган балаларның хокукларын да боза. РФ Хезмәт Кодексының 352 маддәсенә ярашлы рәвештә, һәркем үз хезмәт хокукларын һәм ирекләрен закон белән тыелмаган барлык ысуллар белән якларга хокуклы, алар арасында төпләре: хезмәт хокуклары хезмәткәрләренең үз-үзләрен яклавы; хезмәт законнарының һәм хезмәт хокукы нормаларын үз эченә алган башка норматив хокукый актларның үтәлешен дәүләт контроле (күзәтчелеге); суд яклавы. РФ Хезмәт кодексының 353 маддәсенең беренче өлешенә ярашлы рәвештә, Кырым Республикасы территориясендә хезмәт законнарын һәм хезмәт хокукы нормаларын үз эченә алган башка норматив хокукый актларны үтәүгә федераль дәүләт күзәтчелеге республиканың хезмәт буенча инспекциясе тарафыннан башкарыла Хезмәткәр шулай ук шәхси хезмәт бәхәсен хәл итү өчен судка мөрәҗәгать итәргә хокуклы, ул үз хокукының бозылуы турында белгән яки белергә тиеш булган көннән алып өч ай эчендә. Югарыда күрсәтелгән срокны җитди сәбәпләр аркасында үткәргәндә, ул суд тарафыннан торгызылырга мөмкин.