Татарстан Республикасы территориясендә куркыныч метеорологик күренеш турында давыл турында кисәтү.

Хөрмәтле гражданнар! «Татарстан Республикасы Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохит мониторингы идарәсе»ФДБУ мәгълүматлары буенча: 9 - 11 июль 2023 ел Татарстан Республикасы территориясендә урыны белән көнчыгыш районнарда көчле эсселек +37°көтелә.˚. 2023 елның 9 июлендә 16 сәгатьтән 10 июльдә 21 сәгатькә кадәр Татарстан Республикасы территориясендә урыны белән яшен, кыска вакытлы җил көчәйүе 15-20 м/с, локаль рәвештә 24 м/с, көчле яңгыр, боз көтелә. Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе халыкка тәкъдим итә: 1. Өйдә салкын һава температурасын саклагыз. Көндез тәрәзәләрне  ябыгыз , аеруча тәрәзәләр кояш ягына чыкса. Тышта һава температурасы өйдәгегә караганда түбән булганда тәрәзәләрне ачыгыз һәм төнлә ябыгыз. Әгәр сезнең торак кондиционер белән җиһазландырылган булса, тәрәзәләрне һәм ишекләрне ябыгыз. Вентиляторлар бераз җиңеллек китерә ала, ләкин һава температурасы 35 градустан артканда, вентилятор җылылык авыруларыннан саклап кала алмый. Күп эчәргә кирәк. 2. Эсседә калмаска тырышыгыз. Өйдәге иң салкын бүлмәгә күчегез, аеруча төнлә. әгәр бу мөмкин булмаса, өйдә салкын температураны саклагыз, көненә 2-3 сәгать салкын бүлмәләрдә (мәсәлән, кондиционер белән җиһазландырылган җәмәгать биналарында) үткәрегез. Көннең иң эссе вакытында тышка чыкмаска тырышыгыз. Көчле физик күнегүләрдән сакланыгыз. Күләгәдә калырга тырышыгыз. Балаларны һәм хайваннарны парковкаланган машиналарда калдырмагыз. 3. Тәнегезне артык җылытмагыз, җитәрлек сыеклык эчегез. Салкын душ алыгыз. Шулай ук салкын компресслар яки төрүләр ясарга, дымлы салкын сөлгеләр кулланырга,  һ.б. җиңел һәм ирекле табигый тукымадан кием кияргә мөмкин. Урамга чыкканда, киң шляпа яки кепка ,кояштан саклаучы күзлек киегез. Татлы һәм спиртлы эчемлекләрдән сакланып, эчү режимын саклагыз. 4.  Әгәр сез яки янәшәдә кемдер үзен начар хис итсә. Әгәр дә сез баш әйләнү,  борчылу яки көчле сусау һәм баш авыртуын сизсәгез, салкын урынга мөмкин кадәр тизрәк күченергә һәм тән температурасын үлчәргә тырышыгыз. Сыеклык югалтмас өчен су яки җимеш согы эчегез, ял итегез. Әгәр дә сез авырткан мускул спазмнарын сизсәгез (алар ешрак аякларда, кулларда яки корсак өлкәсендә, күп очракта көчле эсседә озак вакыт физик күнегүләр нәтиҗәсендә барлыкка килә), һәм минераль алмашуны нормальләштерү өчен электролитлар булган эремә эчегез. Әгәр җылылык спазмы бер сәгатьтән артык туктамаса, медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итәргә кирәк. Әгәр дә сез кемнең дә булса гаилә әгъзаларыннан яки сез карый торган кешеләрнең тәне корыган һәм кызу булуын күрсәгез, саташу, көзән җыеру яисә аңы югалу халәте барлыкка килгәнен сизсәгез, кичекмәстән ашыгыч ярдәмне чакыртырсыз. Медиклар килгәнче, зыян күрүчене салкынча урынга күчерегез һәм аякларыгыз бераз күтәрелә төшсен өчен, аны горизонталь хәлгә яткырыгыз. Зыян күрүчене чишендерегез һәм суыту процедуралар үткәрә башлагыз: култык асты чокырлары һәм сөрү өлкәләре муенына салкын компресс салыгыз, саф һава агымын тәэмин итегез, бүлмә температурасындагы су белән тәнгә (С ның 20-25 градусы)  сиптерегез. Тән температурасын үлчәгез. Зыян күрүчегә парацетамол яки аспирин бирмәгез. Әгәр дә ул аңсыз килеш аны кырына яткырсагыз..

Җил көчәйгәндә:

1.Биналардан чыгуны чикләргә, биналарда булырга киңәш итәбез. Балаларны караучысыз калдырмау мөһим. 2.Әгәр дә көчле җил Сезне урамда тотса, Без җир асты юлларында яки бина подъездларында яшеренергә киңәш итәбез. Көчле җилдән йорт диварлары янында яшеренергә кирәкми, чөнки түбәләрдән шифер һәм башка түбә материаллары төшәргә мөмкин. Бу җәмәгать транспорты тукталышларына, төзелмәгән биналарга да кагыла. 3. Урамда реклама щитларыннан, элмә такталардан, юл билгеләреннән, электр линияләреннән ерак торырга кирәк. 4. Зур агачлар янында булырга ярамый, шулай ук алар янында автотранспорт куярга ярамый җил белән өзелгән ботаклар зур куркыныч тудырырга мөмкин. 5. Көчле җил булганда, электр линиясе астында тору һәм өзелгән электр чыбыкларына якынлашу бик куркыныч. 6. Куркынычны өске кат тәрәзәләреннән төшкән ватылган пыялалар, шулай ук җил белән өзелгән түбә һәм лепня декор элементлары тудыра ала. Мондый куркыныч төзелә торган яки ремонтлана торган биналар янында арта. 7. Йортларның барлык тәрәзәләрен тыгыз итеп ябарга, балконнардан һәм лоджияләрдән тышкы якка төшәргә мөмкин булган әйберләрне алып ташларга кирәк. 8. Торак яки эш бүлмәсендәге тәрәзәләрдән мөмкин кадәр ераграк торырга кирәк Яшен вакытында: Әгәр дә Сез велосипедта яки мотоциклда яшенле яңгыр астында калсагыз, һичшиксез хәрәкәтне туктатыгыз һәм яшенле яңгыр узуны машинадан якынча 30 метр ераклыкта көтегез. Машинада йөрүне дә дәвам итәргә ярамый, чөнки электроника эшендә бозылулар да мөмкин. Тукталырга, машина тәрәзәләрен ябарга һәм  көтәргә кирәк. Әгәр дә сез яшен вакытында ачык урында булсагыз, мөмкин булганча түбәнлектә җиргә (Күлле яки ташлы туфракка) ятарга киңәш ителә. Сезнең янда елга, күл яки буа булмавы мөһим, чөнки су яхшы үткәргеч, ә яшен сугуы сулыктан 100 метр радиуста тарала. Машина йөртүчеләр юлда бик игътибарлы булырга тиеш. Җәяүлеләр автотрассалар аша үткәндә һәм алар янында булганда саклык күрсәтергә тиеш. Мөмкин булса, ерак араларга йөрүдән баш тартыгыз. Бәла – каза очрагында сез һәрвакыт бердәм ашыгыч хезмәтләр чакыру номерына мөрәҗәгать итә аласыз «112». Шалтыратулар тәүлек әйләнәсе  шәһәр һәм кәрәзле телефоннардан бушлай кабул ителә