Гөмбә белән агулану турында 7 сорау.

Гөмбә җыю сезоны җәй көне ачыла һәм көзгә кадәр дәвам итә. Сез "тыныч ау" ны яхшы белсәгез дә, яисә гади генә һәвәскәр булсагыз да, гөмбә әзерләгәндә һәм ашаганда уяу булырга һәм куркынычсызлык чараларын үтәргә кирәк. Гөмбә белән агуланырга мөмкин бит! Моны ничек булдырмаска? Гөмбәләрне кайда җыярга? Аларны ничек дөрес әзерләргә? Иң еш очрый торган сорауларга җавап бирәбез. 1. Гөмбә банкасын ачканнан соң, продуктның өслегендә күгәрек табылган. Аны җыеп, аннан соң шундый ризыкны ашап буламы? Сәламәтлек проблемаларын булдырмас өчен, бозылу һәм форма билгеләре булган теләсә нинди ризыкны ташларга киңәш ителә. Гадәттә, әгәр консерваларда күгәрек үсеше ачыкланса, Бу продуктны консервацияләгәндә стерильлеккә ирешмәгәнлеген күрсәтә. Әгәр дә продукт өслегеннән күренгән форма булса да, Бу продуктны куркынычсыз итмәячәк. Күзгә күренмәгән күбек споралары продуктның бөтен калынлыгына тарала. Ләкин консервланган гөмбәләр тагын бер куркынычны яшерә ала - ботулизм. Ботулизмның сәбәбе Clostridium botulinum бактерияләре, алар һавасыз шартларда (мәсәлән, консерваларда) актив үсә. Кеше өчен бактерия үзе түгел, ә ул барлыкка китергән токсин куркыныч. Ботулизмнан саклану өчен саклык чараларын күрергә кирәк: консерваланган гөмбәләрне алдан җылылык белән эшкәртмичә кулланмаска; гөмбә әзерләгәндә аларны консервлау түгел, ә киптерү яки туңдыру; консервланган гөмбәләрне суыткычта гына саклагыз. 2. Чыннан да, ашарга яраклы гөмбә исе ватылганда тәмле, ә агулы гөмбә исенең шикле булуы дөресме? Юк. Бу дөрес түгел. Мәсәлән, ак төстәге поганканың тәмле гөмбә исе бар, әмма ул үлемгә китерүче агулы. 3. Нигә гөмбәләрне күп ашарга ярамый? Бу аларның азык кыйммәте түбән булу, организмның Начар эшкәртелүе, шулай ук файдалы матдәләрнең үзләштерелүчәнлеге түбән булу белән бәйле (40% тан артык түгел). Гөмбәләрдә хитин һәм күп санлы аксым бар, аларны эшкәртү авыр, бигрәк тә ашкайнату системасы эшчәнлеге бозылган кешеләргә. 4. Гөмбәләрне 30 минут кайнатсаң, агу нейтральләшәме? Агулы гөмбәләр пешерү токсиннарны бетермәячәк. Күп кенә гөмбәләрнең агуын су белән дә, кайнатып та зарарсызландыру мөмкин түгел. 5. Ни өчен шәһәр эчендә һәм юл буенда гөмбә җыярга киңәш ителми? Гөмбәләр куркыныч кушылмаларны губкалар кебек үзләштерә ала. Шуңа күрә юл буенда яки пычранган территорияләрдә үскән гөмбәләр күп күләмдә радионуклидлар, авыр металлар, агрохимикатлар һәм башка чит кушылмалар туплый. 6. Барлык агулы гөмбәләрнең дә пластинкалы эшләпә төзелеше бар, һәм, шуңа күрә, көпшәле гөмбәләрне курыкмыйча ашарга мөмкинме? Чыннан да, көпшәле гөмбәләр арасында күпчелек ашарга яраклы (боровиклар, майлылар, подберезовиклар). Ләкин бу барлык торбалы гөмбәләрне дә ашарга кыюлык белән кулланырга мөмкин дигән сүз түгел. Алар арасында агулылары бар: борыч гөмбәсе, үт гөмбәсе (ялган ак), шайтан гөмбәсе. Аларның кайберләре начар исле булса да, аларны ашарга яраклы гөмбәләр белән бутау җиңел. 7. Гөмбәләрне ничек сакларга? Җыелган гөмбәләрне мөмкин кадәр тизрәк эшкәртергә кирәк, чөнки чиләкләрдә яки пакетларда алар тиз бозыла. Кайбер гөмбәләр суыткычта яхшырак саклана. Гөмбәләрне бер атнадан артык сакларга кирәк булса, аларны туңдыру яки киптерү мөмкинлеген карагыз. Коры гөмбәләр 18 айга кадәр һава температурасы 20 °сдан югары булмаган һәм чагыштырма дымлылык 75% ка кадәр саклана ала. Гөмбәләрне балчык, алюминий яки цинкланган савытларда тозларга ярамый. Консервланган гөмбәләрне ашаганда, саклану вакытына игътибар итегез. Әгәр банка кабарса-шунда ук ташлагыз. Балаларны гөмбә белән агуланудан саклагыз! Кечкенә балалар барысын да татып карау өчен табигый гадәткә ия. Әгәр сезнең балаларыгыз булса, дача мәйданын гөмбәләр өчен регуляр рәвештә тикшерегез һәм очраклы агулану куркынычын киметү өчен аларны бетерегез. Гөмбә җыю вакытында баланы игътибар белән карагыз!