Онкология авыруларын профилактикалау
Ракка каршы көрәштә ун адым
1. Күп күләмдә җиләк-җимеш, яшелчәләр һәм җепселле ризыклар ашагыз.
Табигать-файдалы матдәләрнең сандыгы, аның мөмкинлекләре бәяләп бетергесез..
2. Аз күләмдә майлы ризык ашагыз
Майлы ризыкларны куллануны киметегез, алар көн саен кулланыла торган барлык калорияләрнең 30% тан артмаска тиеш.
3. Авырлыгыгызны күзәтегез
Майларга бай ризык, бигрәк тә физик активлык булмау белән бергә, шешләрнең барлыкка килүенең «авыр» сәбәпләренең берсе булган артык авырлыкка китерергә мөмкин.
4. Актив тормыш рәвеше алып барыгыз
Атнага өч - дүрт тапкыр 30 минутлык күнегүләр яман шеш авыруларын киметәчәк.
5. Спиртлы эчемлекләрне артык кулланмагыз
Алкоголь куллану кире кайтарылмаслык җимергеч процессларга китерергә мөмкин. Белгечләр ир – атларга көненә ике порциядән артык алкоголь эчмәскә, хатын-кызларга ике тапкыр азрак эчәргә киңәш итә. Хезмәт күрсәтү-250 мл сыра; 50 мл каты спиртлы эчемлекләр; бер стакан шәраб.
6. Тәмәке тартудан баш тартыгыз
Тәмәке тартмаучы кеше тәмәке тартучыдан уртача 15 елга озаграк яши. Әгәр дә сез тәмәке тартсагыз, бу үпкә, бөер, ашказаны асты бизе, авыз куышлыгы, борын-борын, тамак, ашказаны, карын, карын муены, бөер, бавыр һәм кискен лейкоз куркынычы арта. Онытмагыз, бүген тәмәке тартуны ташлаганда, сез иртәгә үзегезне сәламәтләндерәсез.
7. Сезнең тирегезнең торышын күзәтегез
Яңа пигмент таплары барлыкка килү, кан агучы, төзәлми торган, кычыту китереп чыгаручы, тиз үсә торган миңнәр- болар табибка күренүгә сигнал булып тора. Турыдан-туры кояш тәэсиреннән сакланыгыз, аеруча иртәнге 10.00 дән көндезге 16.00 гә кадәр. Әгәр дә сез тышта булырга тиеш булсагыз, ачык тире өлкәләрен саклау турында кайгыртыгыз. 15 яки аннан да күбрәк саклау факторы булган кояшка каршы кремнарны кулланырга онытмагыз.
8. Хатын-кызлар, күкрәгегезнең сәламәтлеген күзәтегез
18 яшьтән соң хатын-кызларга ай саен сөт бизләрен тикшерү, ел саен күзәтү кабинетында тикшерү үткәрергә кирәк.
9. Хатын-кызлар, гинекологка даими йөрегез
Һәр хатын-кыз елына бер тапкыр булса да табиб-гинеколог тарафыннан тикшерелергә тиеш, ул мәҗбүри ультратавыш тикшерүе һәм аналык муеныннан мазоклар алырга тиеш.
10. Ел саен профилактик тикшерүләр узыгыз
Әгәр дә сез санап үтелгән симптомнарның берәрсен кичерсәгез, табибка мөрәҗәгать итегез:
йөткерү яки кычкыру;
сулыш алу;
күкрәк авыртуы;
тән температурасының озак вакыт күтәрелүе;
йоту кыенлыгы;
авырлыкның сизелерлек кимүе (билгесез сәбәпләр аркасында);
аппетитны югалту;ашказанындагы авырлык хисе;
билгесез сәбәпләр аркасында дефекация ритмының сизелерлек, үзгәрмәве;
авыртусыз, зурайтылган лимфа төеннәре.