Сак булыгыз ботулизм!

  Җәйге сезон һәм өйдә әзерләнгән актив пар башлану белән Роспотребнадзорның Татарстан Республикасы буенча идарәсенең Нурлат территориаль бүлеге белгечләре халыкның игътибарын ботулизмны профилактикалау чараларына юнәлтәләр. Ботулизм белән авыру нигездә өйдә консервланган ризыклар (гөмбәләр, консервланган яшелчәләр, ысланган балык) куллану белән бәйле. Өй консерваларын герметизацияләүнең киң кулланылуы, җитештерү технологиясен яки гигиена шартларын канәгатьләнерлек үтәмәү, аларны өй шартларында җитәрлек җылылык белән эшкәртмәү еш кына авырулар барлыкка килүгә китерә. Аеруча еш кына герметик банкаларга ябык туфрак кисәкчәләре эләккән гөмбәләрне кулланудан авырулар барлыкка килә. Ботулизм-инфекцион табигатьтәге кискен азык агулануы, ул Clostridium botulinum токсиннары булган азык-төлек продуктларын куллану нәтиҗәсендә үзәк нерв системасын зарарлау белән характерлана. Ботулизм микроблары табигатьтә һәм әйләнә - тирә мохиттә спора формасы рәвешендә киң таралган. Җимеш һәм яшелчәләргә, азык-төлеккә, терлек азыгына яки хайван эчәклегенә эләгеп, споралар вегетатив формага (кислород булмаганда) үсә һәм токсин барлыкка китерә, ул иң көчле бактериаль агу булып тора, ул башка барлык бактериаль токсиннардан һәм химик агулардан көчлерәк. Ул тышкы мохиткә чыдам һәм 10-15 минут кайнатканда гына җимерелә. Үзеңне һәм якыннарыңны бу авыр авырудан саклар өчен, профилактиканың төп чараларын төгәл үтәргә кирәк. - Шәхси затлардан өй шартларында әзерләнгән консервланган гөмбәләрне яки капкачлы банкаларда яшелчәләрне сатып алу тыела. Шулай ук рөхсәтсез сәүдә урыннарыннан кулдан ясалган суган, тозлы һәм киптерелгән балык, тозлы һәм төтенле ит деликатеслары сатып алырга ярамый. Консервалар ясауның технологик режимнарын төгәл үтәргә, ягъни: - консервлау өчен яңа җиләк-җимеш һәм яшелчәләр генә кулланырга кирәк. Корыган, туңдырылган, авырулар һәм корткычлар белән зарарланган, механик зыян күргән җимешләр һәм яшелчәләр консервлау өчен яраклы түгел; - консервлау алдыннан чималны дөрес беренчел эшкәртүне тәэмин итәргә (яшелчә һәм җимешләрне җентекләп юарга; аларның өслеге җир белән пычранган булса, щетка белән юганда кулланырга); - эшкәртелгән яшелчәләр, җиләк-җимешләр һәм башка төр чимал салыначак банкаларны җентекләп эшкәртү;    стерилизация этабы алдыннан продуктларны кыска вакытлы кайнар су яки пар белән эшкәртүне (бланшировкалау) кулланырга, ул микроорганизмнар санын киметүгә дә, витаминнарны җимерүче тукыма ферментларын дезактивацияләүгә дә ярдәм итә; - банкаларны, капкачларны стерильләштерү кагыйдәләрен һәм өй шартларында продуктларны җылылык белән эшкәртү режимын үтәргә. Ботулиник микроб спораларына 120"температурада стерилизация зарарлы тәэсир итә. Гөмбә һәм яшелчәләрне өй шартларында тозларга яки маринадларга кирәкле күләмдә тоз һәм кислоталар өстәргә киңәш итәләр; - консервның барлык этапларында шәхси гигиена кагыйдәләрен үтәргә. Мөмкин булса, өй шартларында консервлаудан баш тартырга. Өй консерваларын түбән температурада сакларга, бомбага тотылган (өскә күтәрелгән) банкаларны кире кагарга һәм юк итәргә кирәк. Ботулин токсинына балалар аеруча сизгер булганлыктан, аларга өй шартларында консервланган ризыкларны алдан термик эшкәртүгә дучар итмичә бирергә ярамый. Ботулизмның клиник билгеләре. Авыру, кагыйдә буларак, кинәт башлана, гадәттә зарарланган продуктны ашаганнан соң 2-6 сәгатьтән соң. Авыруның баш авыртуы, баш әйләнү, хәлсезлек, йокысызлык, корсак авыртуы, күңел болгану, косу, «йөрәк туктап калу» хисе, авыз корылыгы, сусау барлыкка килә. Сулыш алу бозылуы булырга мөмкин авырулар һава җитмәүдән зарланалар, сөйләшү вакытында көтелмәгән паузалар ясыйлар, күкрәгендә кысылу яки кысылу хисе барлыкка килә. Тән температурасы нормаль кала яки бераз күтәрелә. Авыруның беренче билгеләре барлыкка килгәч, аларның консерваланган ризыклар куллану белән бәйләнешен билгеләгәндә, авыру ашыгыч рәвештә медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итәргә тиеш. Үз-үзеңне дәвалау рөхсәт ителми! Үзегезне һәм якыннарыгызны саклагыз!