Төп кагыйдә- табигатьтә сак булу

  Елан чагудан зыян күрүчеләр саны быел бик тиз арта, һәм, табиблар мәгълүматларына караганда, кайчак бер үк елан кешене ике тапкыр тешләгән очраклар да була. Кешеләр еш кына урманда, дача участокларында җиләк һәм гөмбә җыю вакытында еланнар белән очраша. Татарстанда еланнарның дүрт төре яши. Агулы түгелләр: медянка һәм тузбаш. Агулы: гади һәм дала еланнары. Еланнар юл кырыенда яши ала һәм көннең эссе вакытында аеруча куркыныч тудыра. Елан чакканда нишләргә? Тыныч булыгыз-паникага бирелмәгез, хәрәкәтләрегезне чикләгез. Яраны сабын һәм су белән юыгыз. Агуның таралуын акрынайту өчен, чаккан урынны кысып бәйләгез . Салкын куегыз, ләкин  боз түгел. Кичекмәстән медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итегез (103 яки 112 шалтыратыгыз). Нәрсә эшләргә ярамый? Яраны кисәргә яки агуны суырырга тырышырга. Жгут салу  некрозга китерергә мөмкин. Алкоголь яки кофеин эчәргә-алар агу үзләшүен тизләтә. Ничек сакланырга? урманда һәм биек үләндә ябык аяк киеме киегез. Куаклыкларны ача алырлык озын таяк алыгыз. Елан белән очрашканда катып калырга һәм аңа шуышып китәргә ирек бирергә кирәк. Әгәр дә ул куркыныч поза кабул иткән икән, акрын һәм кискен хәрәкәтләрсез генә артка чигенү мөһим. Еланнар үлгән кебек күренсәләр дә, аларга тимәгез. Вакытында табибка мөрәҗәгать иткәндә чагу нәтиҗәләре гадәттә куркыныч түгел. Ләкин үз-үзеңне дәвалау авыр кыенлыкларга тудырырга мөмкин!