ТАТЭНЕРГОСБЫТ БАЛАЛАР ИМИНЛЕГЕ ЯКЛЫ!

  Җәйнең иң кызу чагы,димәк, балаларның иң яраткан вакыты! Әгәр бала өлкәннәр күзәтүе астында яисә аның ялы мәктәп яны яисә балалар сәламәтләндерү лагеренда оешкан төстә уза икән, ата-аналар, кагыйдә буларак, аларның иминлеге өчен борчылмаска да мөмкин. Ләкин әгәр ата-аналарның үз баласын даими контрольдә тоту мөмкинлеге булмаса, бу уйлануга сигнал Балаларның каникул вакытында буш вакытлары булу, аларның кызыксынучанлыгы һәм активлыгы, шулай ук төрле эшчәнлек төрләре белән шөгыльләнү һәм үзләренә төрле комарлы күңел ачулар табу теләге, кагыйдә буларак, саф һавада – бу ата-аналар өчен алар өчен шатлану гына түгел, ә аларның куркынычсызлыгы турында да уйлану өчен сәбәп! Һәм нәкъ менә безгә, өлкәннәргә, баланың Энергия куркынычсызлыгына игътибар итү мөһим, чөнки балалар үзләре дә куркынычларны аңламаска мөмкин, алар җитәрлек тормыш тәҗрибәсе булмау сәбәпле, адым саен куркыныч көтмиләр. Статистика буенча, балалар арасында көнкүреш травматизмы 70% ка җитә, урам, транспорт, мәктәпкәчә, спорт травматизмы һәм бәхетсезлек очраклары кала. Электр тогы белән имгәнгән һәр икенче кеше үлә, ә электрдан зыян күрүчеләрнең күп өлеше - балалар һәм яшүсмерләр. Һәм корбаннар саны мәктәп каникуллары чорында арта, дәрестән азат ителгән балалар еш кына үз-үзләренә бирелә. Электр травматизмын профилактикалау өчен ата-аналар балалары белән бу темага даими рәвештә әңгәмә корырга, өй шартларында көнкүреш приборларыннан файдалану кагыйдәләре һәм урамда мөмкин булган «тозаклар» турында сөйләргә, профилактик чаралар үткәрергә тиеш. Менә җәйге чорда балалар өчен энергия куркынычсызлыгының кайбер кагыйдәләре. Көнкүрештә куркынычсызлык чаралары: Электр көнкүреш приборлары эшен баланың розетканы даими кабызырга яки сүндерергә кирәклеге булмаслык итеп оештырырга. Бигрәк тә бу электр приборларына кагыла, аларны кулланганнан соң шундук сүндерергә кирәк (мәсәлән, үтүк - баланың бу предметтан ата-ана контроленнән башка һәм билгеле бер күнекмәдән башка Файдаланырга кирәк булмавы яхшырак). Шулай ук эшли торган приборларны караусыз калдырырга һәм көнкүреш техникасыннан файдаланырга ярамый, әгәр аннан янган резина исе килә, төтен чыга, очкыннар күренә икән. Бу хакта бала ашыгыч рәвештә өлкәннәргә хәбәр итәргә тиеш. Баланы шнурга түгел, ә аның корпусына тотынып, розеткадан электр приборы чәнечкесен дөрес алырга өйрәтү мөһим. Электр розеткалары өчен махсус заглушкалар кулланырга, бигрәк тә өйдә нәниләр булса. Өйдәге розеткаларның төзеклеген күзәтергә һәм җитешсезлекләрне вакытында төзәтергә. Челтәргә тоташтырылган электр чәйнеген һәм башка электр приборларын су белән тутырырга ярамый. Электр челтәренең артык йөкләнешенә юл куярга ярамый (бер розеткага өчтән артык электр приборын тоташтырмаска). Баланы газ яки электр плитәсе, микродулкынлы, электр чәйнеге белән файдаланырга, ризык әзерләү өчен савыт-сабаны дөрес сайларга һәм температура режимыннан файдаланырга өйрәтегез. Тынлы шкаф кебек катлаулы техниканы куллануны үзегезнең күзәтү астында балага ышанып тапшырыгыз. Гаджетларны, компьютерларны, мобиль элемтә чараларын, фото/видеоаппаратураны дөрес һәм уртача куллану, аларга зарядка җайланмаларын куллану – баланың куркынычсызлыгының гына түгел, ә аның сәламәтлегенең дә нигезе. Смартфонда сәгатьләр буе утырган балаларның баш мие һәм психикасы гына түгел, ә физик сәламәтлекләре дә зыян күрә бит! Безнең балачак лозунгы «Китап-кешенең иң яхшы дусты!"безнең балалар өчен кагыйдә булырга тиеш! Электр приборларының су белән янәшә булуы куркыныч санала-баланы электр приборларына юеш кул белән кагылу бик куркыныч дип өйрәтергә кирәк. Баланы суны экономияләргә өйрәтегез - онытылган ачык кран су басуга тиң. Ә табигать энергия ресурсларына сакчыл карау дәресләре аны балачактан ук табигатьне яратырга өйрәтәчәк, аны җәмгыятьнең кайгыртучан һәм җаваплы гражданы итеп тәрбияләячәк һәм киләчәктә дә гаилә бюджетын экономияли белүче финанс яктан белемле кеше булып үсәргә ярдәм итәчәк. Урамда куркынычсызлык чаралары: Чыбыкларга якын килергә ярамый — әгәр чыбык җирдә яисә терәктән асылынып торса, бу куркыныч. Аны читләтеп узу яхшырак (8 метрдан да ким булмаган) һәм шунда ук өлкәннәргә хәбәр итәргә кирәк. Терәкләргә менәргә һәм һава линияләре астында уйнарга ярамый. Учак ягу, чыбыкларга нәрсә дә булса ташлау, электр линиясе янында һава еланнарын яки дроннарын җибәрү катгый тыела. Трансформатор будкаларына яисә башка энергия объектларына үтеп керергә, гамәлдәге электр җайланмаларын киртәләп алырга, йозакларны ватарга һәм электр җайланмаларының ишекләрен ачарга ярамый. Транспортта (тимер юлда һәм метрода) шулай ук электр куркынычсызлыгы кагыйдәләрен үтәргә кирәк, транспорт - югары куркыныч зонасы бит! Вагоннарның түбәләренә күтәрелергә — контакт челтәрендә югары көчәнеш, хәрәкәт итүче составның электр җиһазларына кагылырга — турыдан-туры да, нинди дә булса предметлар аша да ярамый. Актив ял итү, спорт белән шөгыльләнү һәм хәрәкәтчән уеннар өчен электр линиясеннән ерактагы урыннарны сайларга. Балага катгый кагыйдәләрне үзләштерү авыр, бигрәк тә каникулларда, мәктәптән ял итәсе килгәндә. Шуңа күрә энергия куркынычсызлыгы буенча ликбезны күңел ачуга әверелдерергә мөмкин. Мәсәлән, эштән соң , бөтен гаилә өчен кичке аш әзерләгәндә, баланы җәлеп итәргә мөмкин. Аның яраткан ризыгын бергәләп әзерләү һәм электр приборларыннан файдалануның практик күнекмәләрен үзләштерү балага көнкүрештә үз-үзеңне куркынычсыз тоту кагыйдәләрен җиңел үзләштерергә ярдәм итәчәк. Яисә, бала белән буш вакытта  яши торган микрорайон буйлап йөреп, аның куркынычсызлыгы турында аралашырга һәм аны урамда көтәргә мөмкин булган куркыныч тозакларны күрсәтергә мөмкин: электрүткәргеч линияләре (ЛЭП), трансформатор будкалары, электр щиткалары, хуҗасыз яткан электрүткәргечләр. Шулай ук бала ашыгыч хезмәтләрнең телефон номерларын белергә тиеш: 101 - мобиль һәм шәһәр телефоныннан (янгын сүндерү хезмәте); 01 - шәһәр телефоныннан (янгын сүндерү хезмәте); 103 – кәрәзле телефоннан (ашыгыч ярдәм); 03-Шәһәр һәм мобиль телефоннан (ашыгыч ярдәм); 112-теләсә нинди ашыгыч хәлдә мобиль һәм шәһәр телефоныннан шалтыратырга мөмкин булган бердәм номер. Хөрмәтле ата-аналар, баланы үзен куркынычсыз тотарга өйрәтегез! Бу мөһим темаларга сезнең аралашуыгыз даими булсын, ә бала өчен аның куркынычсыз гамәлләре яхшы гадәткә әйләнсен! СЕЗГӘ ҺӘМ БАЛАГЫЗГА КУРКЫНЫЧСЫЗ ҖӘЙ ТЕЛИБЕЗ!