16.02.2026 елга ашыгыч кисәтү
Хөрмәтле гражданнар!
"Татарстан Республикасы Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохит
мониторингы идарәсе" федераль дәүләт бюджет учреждениесеннән:
2026 елның 16-17 февралендә Татарстан Республикасы территориясендә
һава шартларының сизелерлек начарлануы турында доклад-консультация
16 февральдә төнлә Татарстан Республикасы территориясендә урыны
белән 1-2 км га кадәр күз күреме начар буран, бозлавык, 16 м/с га кадәр җил
дәвам итәчәк. 16 февральдә төштән соң һәм 17 февральдә, Россиянең
Европа территориясенә актив көньяк циклонның керүе сәбәпле, Татарстан
Республикасында һава шартларының сизелерлек начарлануы фаразлана.
Кар, дымлы кар рәвешендә көчле явым-төшем көтелә, кайбер районнарда
яңгыр ява, кар бураннары 500 метрга кадәр һәм аннан да азрак, кайбер
урыннарда бозлавык һәм көчле җил 15-20 м/с, юлларда көчле бозлавык, кар
ява. Исәпләүләр буенча, бу чорда өстенлек итүче территориядә явым-төшем
күләме 15-25 мм булырга мөмкин, бу айлык норманың 50-100% туры килә.
Катнаш характердагы көчле явым-төшем биналар түбәләреннән һәм башка
кыек өслектән кар һәм бозның төшүенә китерергә мөмкин.
Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча
Баш идарәсе:
Җил көчәйгәндә:
1 Биналардан чыгуны чикләргә, бүлмәләрдә булырга киңәш итәбез. Балаларны
игътибарсыз калдырмау мөһим.
2 Көчле җил вакытында урамда калсагыз , җир асты кичүләрендә яки бина
подъездларында яшерергә тәкъдим итәбез. Йорт стеналары янында көчле
җилдән яшерергә ярамый, чөнки түбәләрдән шифер һәм башка түбә
материаллары төшәргә мөмкин. Бу җәмәгать транспорты тукталышларына,
төзелеп бетмәгән биналарга да кагыла.
3 Урамда билбордлардан, юл билгеләреннән, электр линияләреннән ерак
торырга кирәк.
4 Зур агачлар янында , шулай ук алар янында автотранспорт куярга ярамый - җил
өзгән ботаклар зур куркыныч тудырырга мөмкин.
5 Көчле җил вакытында электр тапшыру линиясе астында тору һәм өзелгән
электр чыбыкларына якынлашу куркыныч.
6 Өске кат тәрәзәләреннән төшкән пыяла сыныклары , шулай ук җилдән өзелгән
түбә һәм бизәк элементлары куркыныч тудырырга мөмкин. Мондый куркыныч
төзелә яки ремонтлана торган биналар янында арта.
7 Йортларның барлык тәрәзәләрен тыгыз ябарга, балконнардан һәм
лоджияләрдән тышка төшәргә мөмкин булган әйберләрне чыгарырга кирәк.
8 Торак яки эш бүлмәсендәге тәрәзәләрдән мөмкин кадәр ерак торырга кирәк.
Көчле кар бураны вакытында ничек эшләргә
Аерым очракларда гына биналардан чыгыгыз. Ялгыз чыгу тыела. Гаилә
әгъзаларына яки күршеләренә кая баруыгызны һәм кайчан кайтуыгызны хәбәр
итегез. Автомобильдә зур юллар һәм шоссе буенча гына хәрәкәт итәргә мөмкин.
Машинадан чыккач, аннан күренү чикләреннән читтә калмагыз. Юлда туктагач,
өзек гудоклар белән сигнализация бирегез, капотны күтәрегез яки антеннага якты
тукыма элегез, машинада ярдәм көтегез. Бу очракта вентиляцияне тәэмин итү һәм
углерод газыннан агулануны булдырмау өчен пыяла ачып, моторны кабызып
калдырырга мөмкин. Әгәр Сез юнәлешегезне югалткан булсагыз, торак пункттан
читтә җәяү йөргәндә, беренче булган йортка керегез, Сезнең кайда булуыгызны
ачыклагыз һәм мөмкин булса, буран бетүен көтегез. Әгәр дә сездән хәлегез
бетсә , сыену урыны эзләгез һәм таныш булмаган кешеләр белән элемтәдә
торганда с сак булыгыз, чөнки табигый афәтләр вакытында автомобильләрдән,
фатирлардан һәм хезмәт бүлмәләреннән урлау саны кискен арта.
Гражданнар оборонасы һәм гадәттән тыш хәлләр идарәсенә яки торак пункт
администрациясенә су басу характеры һәм аларны үзлегеннән сүтү мөмкинлеге
турында хәбәр итегез. Әгәр дә карны үзегез җиңә алмыйсыз икән, коткару
бүлекчәләре белән элемтә урнаштырырга тырышыгыз. Радиотрансляция кабул
итүчене (телевизор) кабызыгыз һәм җирле хакимият күрсәтмәләрен үтәгез.
Җылылыкны саклау һәм азык-төлек запасларын экономияләп куллану чараларын
күрегез.
Машина йөртүчеләргә
Машина йөртүчеләргә, аеруча ерак араларга сәяхәт итәргә ниятләүчеләргә, үз
автомобиленең техник торышына аерым игътибар бирергә кирәк. Киләсе тәүлек
өчен һава торышын ачыклагыз - икесе, сәяхәт вакытына карап. Салкын сезонда
озак йөрер алдыннан, машинаны җылылык белән изоляцияләү турында алдан
кайгыртыгыз. Сәяхәт алдыннан двигатель һәм батарея эшләвен тикшерегез,
ягулык саклагыз, яхшы антифриз тутырыгыз. Тикшерелмәгән ягулык салу
станцияләрендә ягулык салмаска кирәк, чөнки сыйфатсыз ягулык явыз шаяру
уйный ала. Җылы әйберләр һәм продуктлар белән алдан сакланырга кирәк,
кәрәзле телефон өчен зарядлау җайланмасын онытмагыз.
Насос, тарту тросы, баллон ачкычы һәм домкрат барлыгын тикшерегез
Китәр алдыннан насос, тарту тросы, баллон ачкычы һәм домкрат барлыгын
тикшерегез. "Кабызу" өчен чыбыклар җыелмасын багажникка ташларга кирәк.
Әгәр чаралар мөмкинлек бирсә - компакт литий батареясы нигезендә җибәрү-
зарядлау җайланмасы булу начар түгел.
Авария комплекты
Авария комплектында: кәрәзле телефонга зарядлау җайланмасы һәм запас
батарея, җылы кием һәм одеяллар, кар һәм бозны тәрәзәдән чыгару өчен щетка,
кирәк булган очракта тәгәрмәчләрне кардан азат итү өчен кечкенә көрәк булырга
тиеш; кулдан ясалган фонарь һәм аңа батареялар җыелмасы, аптечка, азык-төлек
һәм эчемлек, балта һәм катлау арасы, "коры ягулык" төрү, зажигалка, мини-мич
һәм котелоклар.
Билгеләнгән маршрут һәм якынча килү вакытын хәбәр итегез
Сәяхәт алдыннан гаилә әгъзаларына, күршеләргә, дусларга билгеләнгән маршрут
һәм якынча кайту вакыты турында хәбәр итәргә кирәк. Әгәр юлда проблема килеп
чыкса, заманча элемтә чараларын кулланырга кирәк - бу коткару бүлекчәләренең
җавап бирү вакытын сизелерлек тизләтәчәк. Коткаручыларга мөрәҗәгать иткәндә
урнашу урынын, җирлекнең аерым билгеләрен, машинадагы кешеләр санын,
яшен, авырулар, балалар бармы-юкмы икәнен күрсәтергә кирәк. Батарея зарядын
экономияләү өчен чаралар күрү.
Әгәр трассада транспортыгыз ватылса
Автомобиль алдында һәм аның артында кисәтү билгеләрен куегыз, бу киселгән
агач яки аерыла торган әйберләр булырга мөмкин. Машина эшләсә, вентиляцияне
тәэмин итү һәм углерод газыннан агулануны булдырмау өчен пыяла ачарга кирәк.
Машинаны озак туктату яки төн үткәрү өчен җилгә каршы куярга кирәк, шуңа күрә
газлар кабинаның һәм салонның ачык тәрәзәләренә төшмәсен өчен. Үз
куркынычсызлыгыгыз өчен җил юнәлешен дә вакыт-вакыт тикшерергә кирәк.
Чыгарылма торбаның боз белән ябылмавын һәм аны кар белән капламавын
күзәтү дә мөһим. Әгәр дә автомобиль ватылса, куркуга төшмәгез, "101" ашыгыч
оператив хезмәтнең бердәм номерын терегез, проблемагыз турында хәбәр итегез
һәм координаталарыгызны хәбәр итегез. Җылылыкны саклау һәм булган азык-
төлек запасларын экономияләп куллану чараларын күрегез. Утын сакларга
тырышыгыз, алар булмаганда ягулык материалларын яндырырга мөмкин - алар
гадәттә шактый күп була.
Бозлавык вакытында
Аз йөри торган аяк киеме әзерләгез. Сак, ашыкмыйча, өслекнең тигезсезлеген
исәпкә алып, бөтен табанга басыгыз. Өлкәннәргә каучук очлы таяк яки очлы
шиплы махсус таяк кулланырга киңәш ителә. Әгәр дә Сез тайып китсәгез, егылу
биеклеген киметү өчен утырыгыз.
Боз барлык юл хәрәкәтендә катнашучыларга җитди куркыныч тудыра. Машина
йөртүчеләр кинәт тормоздан сакланырга тиеш: туктарга кирәк булса, тизлекне
әкренләп киметергә кирәк. Тормоз вакытында берничә тапкыр тормоз педаленә
басыгыз, шуның белән сезнең артыгызда хәрәкәт итүче автомобиль йөртүчеләрне
кисәтүче сигнал бирегез. Автомобильнең техник торышына, аеруча тормоз
системасына һәм шиналарның торышына игътибар итәргә кирәк. Бөтен оптика эш
хәлендә булырга тиеш. Тукталышларда югары күренүчән жилет кулланалар.
Мөмкин булса, ерак араларга барудан баш тартыгыз.
Җәяүлеләргә урам аша билгеләнгән җәяүлеләр кичү урынында гына үтәргә киңәш
ителә. Хәрәкәт итүче транспорт алдында трассаны узып китмәскә, чөнки юлның
тайгак өслеге аркасында автомобильнең тормоз юлы сизелерлек арта. Транспорт
агымына таба гына хәрәкәт итү. Югары күренүчәнлек жилетын куллану яки киемгә
чагылдыргыч элементлар беркетү.
Томан вакытында:
Әгәр дә Сез табигатьтә томан тыгызлануын сизсәгез, урманда яки сулыкларда
ориентацияне югалтмас өчен чаралар күрергә кирәк. Томан барлык юл
хәрәкәтендә катнашучыларга куркыныч тудыра. Машинада томан вакытында
хәрәкәт иткәндә, узып китүдән, алда барудан баш тартырга кирәк. Томан
шартларында юл-транспорт һәлакәтләренең күбесе алда хәрәкәт итүче транспорт
чарасы белән була.
. Кинәт тормоздан сакланырга кирәк: туктату кирәк булса, тизлекне әкренләп
киметергә кирәк. Тормоз педаленә берничә тапкыр басарга, шуның белән сезнең
артыгызда хәрәкәт итүче автомобиль йөртүчеләрне кисәтүче сигнал бирергә
кирәк. Томанда хәрәкәт иткәндә машина йөртүчеләрнең аруы арта, сак булу артык
булмас.
Мөмкин булса, ерак араларга барудан баш тартыгыз.
Күз күреме начар булган шартларда автомобильдә хәрәкәт иткәндә, узып
китүдән, алда барудан баш тартырга кирәк.
Кинәт тормоздан сакланырга кирәк: туктарга кирәк булса, тизлекне әкренләп
киметергә кирәк. Тормоз педаленә берничә тапкыр басарга, шуның белән сезнең
артыгызда хәрәкәт итүче автомобиль йөртүчеләрне кисәтүче сигнал бирергә
кирәк.
Мөмкин булса, сәяхәтләрдән сакланыгыз, табигатьтә озак йөрүдән баш тартыгыз.
Машина йөртүчеләргә:
1 Бу шартларда автомобильдә хәрәкәт иткәндә, узып китүдән, алда барудан
баш тарту;
2 Автомобильнең техник торышына, аеруча тормоз системасына,
шиналарның торышына игътибар итү;
3 Кинәт тормоздан сакланыгыз, туктату кирәк булса, тизлекне әкренләп
киметергә кирәк;
4 Тормоз педаленә берничә тапкыр басарга кирәк, шуның белән сезнең
артыгызда хәрәкәт итүче автомобильләр йөртүчеләрен кисәтүче сигнал
бирергә;
5 Бөтен оптика эш халәтендә булырга тиеш;
6 Хәрәкәт күп булган урыннарда, мәктәп янында, киселешләрдә һәм
күперләрдә, шулай ук борылышларда һәм төшүләрдә куркынычсызлыкны
тәэмин итүче тизлектә хәрәкәт итү.
Җәяүлеләргә:
1 Урамнарны һәм юлларны кичкәндә бик сак булырга;
2 Урамны билгеләнгән җәяүлеләр кичү урынында гына кисеп үтәргә кирәк.
3 Юлны кичү өчен, мөмкин булса, җир өсте яки җир асты җәяүлеләр кичүләрен
генә кулланырга;
4 Хәрәкәт итүче транспорт алдында трассаны узмаска;
5 Транспорт агымына таба гына хәрәкәт итү;
6 Югары күренүчән жилет куллану яки киемгә чагылдыргыч элементлар беркетү.
Теләсә нинди афәт булган очракта, сез һәрвакыт ашыгыч ярдәм хезмәтенә
шалтыратуның бердәм номерына - "112" гә мөрәҗәгать итә аласыз.
Шалтыратулар тәүлек әйләнәсендә һәм шәһәр һәм кәрәзле телефоннардан
бушлай кабул ителә.