Метеорологик күренешләр интенсивлыгы турында консультация-кисәтү.
2026 елның 11 марты 18 сәгатьтән 12 март 18 сәгатькә кадәр
Көнбатыш Кама аръягы буенча (Спас, Әлки, Алексеевск, Чистай, Яңа Чишмә,
Аксубай, Нурлат, Чирмешән муниципаль районнары):
Явым-төшем сизелерлек түгел.
Җил көньяк-көнбатыштан 6-11 метр тизлектә, урыны белән 13 метр тизлектә.
Төнлә һаваның минималь температурасы -2..-5˚.
Көндез максималь температура +2..+5˚.
Юлларда урыны белән бозлавык.
2 узган тәүлектәге метеорологик хәл
Үткән тәүлеккә уңайсыз метеорологик күренешләр: һава температурасының -25 ..-
28, урыны белән -29..-34˚ка кадәр төшүе фаразланды.
Фараз өлешчә акланды.
Узган тәүлектә республикада салкын, бераз һәм уртача кар, төнлә кайбер
районнарда салкын булды. Төнлә урыны белән буран, бозлавык, 15-16 м/с
тизлектәге көчле җил күзәтелде.кичә көндез максималь температура һәм бүген
төнлә минималь температура -9 .-18 тәшкил итте., иртәнгә -4.. -12˚ кә кадәр
күтәрелде.
3 Гадәттән тыш хәлләр (һәлакәтләр)фаразының аклануы
Үткән тәүлектә гадәттән тыш хәлләр/һәлакәтләр фаразының акланган өлеше
100% тәшкил итте.
4 гидрологик хәл
Куйбышев сусаклагычында Югары Ослан торак пункты янында су дәрәҗәсе 51,02
м (+7 см), куркыныч кискен дәрәҗә билгесе 54,24 м, су җыю өчен критик түбән
тамга 45,5 М.
Түбән Кама сусаклагычында Яр Чаллы шәһәре янында су дәрәҗәсе 63,61 м (-7
см), куркыныч тәнкыйди дәрәҗә 65,9 м, су җыю өчен тәнкыйди түбән дәрәҗә 61,7
М.
Түбән Кама ГЭСының түбәнге бьефында су биеклеге 52,47 м (+79 см), куркыныч
критик дәрәҗә билгесе 58 м.
5 боз хәле
Елгаларда һәм буаларда бозның калынлыгы 38 – 41 см тәшкил итә.
6 геомагнит хәл
«Центр Фобос» компаниясенең рәсми сайты «Gismeteo» мәгълүмат порталы
мәгълүматлары буенча 2026 елның 12 мартына зур булмаган геомагнит борчулар
фаразлана.
7 гадәттән тыш хәл (хәлләр)килеп чыгу фаразы
7.1. Гадәттән тыш хәлләрнең (вакыйгаларның)техноген чыганаклары
Техноген янгыннар (шул исәптән көнкүреш газы шартлаулары), кешеләрнең угар
газы белән агулануы, шулай ук ТКХ объектларында аварияләр килеп чыгу
ихтималы саклана
(Гадәттән тыш хәлләр чыганагы)
- электр приборларын кулланганда янгын куркынычсызлыгын бозу, җиһазларның
тузуы, газ җиһазларын эксплуатацияләүдә җитештерү-технологик нормаларны һәм
кагыйдәләрне бозу һәм үтәмәү, янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен үтәмәү).
7.2. Гадәттән тыш хәлләрнең (вакыйгаларның)табигый чыганаклары
Бина һәм корылмалар түбәләреннән, текә битләүләрдән кар һәм боз массалары
төшү, киң форматлы түбә конструкцияләре ишелү һәм зыян күрү белән бәйле
гадәттән тыш хәлләр (һәлакәтләр) барлыкка килү ихтималы зур (гадәттән тыш
хәлләр чыганагы – җыелган явым-төшемнәр, конструкцияләргә кар йөкләнеше).
Юл-транспорт һәлакәтләре саны артуга бәйле гадәттән тыш хәлләр (хәлләр)
килеп чыгу ихтималы, республика автомобиль юлларында хәрәкәт чикләнү
(гадәттән тыш хәлләр чыганагы)саклана.
- бозлавык, юл хәрәкәте кагыйдәләрен үтәмәү).
Кешеләрнең сулыклардагы боз астына төшеп китүе белән бәйле гадәттән тыш
хәлләр (һәлакәтләр) барлыкка килү ихтималы саклана (гадәттән тыш хәлләр
чыганагы – бозда үз-үзеңне тоту кагыйдәләрен бозу).
8 агрометеорологик хәл.
Татарстан Республикасы Лаеш муниципаль районында урнашкан Лаеш автомат
метеорология станциясе белешмәләренә караганда,җиде декада дәвамында
рәттән (2026 елның гыйнварының 1 декадасыннан 2026 елның мартының 1
декадасына кадәр) кар катламының уртача биеклеге 30 см дан артып киткән,
туфракның туңуы 30 см дан кимрәк, уҗым культуралары үсеп утырган төеннең
тирәнлегендә туфрак температурасы -1°С һәм аннан югарырак булган, бу исә
куркынычсызлык критерийларына туры килә. «көзге чәчүлекләрнең коелуына
китерә торган кар катламының һәм туфракның аз гына туңуының бергә
кушылуы»дигән агрометеорологик күренеш.
9 Татарстан Республикасы Аксубай МР Башкарма комитеты органнарына, җирле
үзидарә башлыкларына, оешмалар җитәкчеләренә (уңайсыз метеорологик
күренешләргә бәйле рәвештә) тәкъдим ителә торган превентив чаралар:уңайсыз
метеорологик күренеш аркасында килеп чыккан гадәттән тыш хәлләр килеп чыгу
куркынычын киметү буенча превентив чаралар үткәрүне оештырырга,шул исәптән;
фаразлана торган метеорологик күренешләр, гадәттән тыш хәлләр килеп чыгу
куркынычы һәм гамәлләр тәртибе турында халыкка үз вакытында хәбәр итүне
тикшереп торуны тәэмин итәргә;
халыкка вакытында хәбәр итүгә һәм мәгълүмат бирүгә, шулай ук ММЧ белән
эшләүгә аерым игътибар бирергә;
халыкка үзәкләштерелгән хәбәр итүнең муниципаль автоматлаштырылган
системаларының әзерлеген тикшерергә;
«2025-2026 елларның кышкы чорында су объектларында Татарстан Республикасы
халкының иминлеген тәэмин итү чаралары турында " Татарстан Республикасы
Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы һәм ОПБның 10.09.2025 ел, № 11-25р
күрсәтмәсе нигезендә чаралар башкаруны оештырырга;вакытлыча урнаштыру,
җылыту һәм тукландыру пунктларының әзерлеген тикшерергә;
торак фондына хезмәт күрсәтүче оешмалар белән берлектә табигый газ
кулланучылар (абонентлар) белән көнкүрештә газдан файдалану һәм алар
тарафыннан газ җиһазын төзек хәлдә тоту буенча аңлату эшләре башкарырга, газ
җиһазын имин эксплуатацияләүне тәэмин итү чараларын үткәрергә;
балалар күп була торган учреждениеләр җитәкчеләренә, экскурсия һәм туристлык
маршрутларын оештыручыларга, гадәттән тыш хәлләр килеп чыгу куркынычын
киметү буенча кирәкле превентив чаралар үткәреп, фараз мәгълүматын җиткерүне
оештырырга;
оешкан автомобиль, автобус (мәктәп) транспортында хәрәкәт итүне тикшереп
торуны тәэмин итәргә;
Татарстан Республикасы Аксубай МР» Челтәр компаниясе " АҖ объектларны
авария хәлендәге өзүләр килеп чыкканда
Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча
Баш идарәсе ведомство дежур диспетчерлык хезмәте һәм ОДС тарафыннан һәм
торак пунктларда һәм объектларда авария хәлендәге өзеклекләр килеп чыкканда
авария - торгызу бригадаларының кичекмәстән җавап бирүен тәэмин итәргә;
Татарстан Республикасы Аксубай МР Башкарма комитетының һәм ТКХ ның
инфраструктура үсеше бүлегенә, «Нурлат җылылык челтәрләре» ТКХ идарәче
компаниясе һәм хезмәтләренә куллану ихтималы булган урынга аларны китерү
өчен резерв туклану чыганаклары һәм аларның китерү чараларының әзерлеген
тикшереп торырга, уңайсыз метеорологик күренешләрдә яшәү белән тәэмин итү
системаларының тотрыклы эшләвен һәм торгызу, төзекләндерү хезмәтләренең
аларның нәтиҗәләрен бетерүгә әзерлеген тәэмин итәргә;
Республика ЭЭМның Аксубай МР буенча Дәүләт автоинспекциясе идарәсенә
Татарстан Республикасы юллары буйлап автотранспорт хәрәкәте мониторингын
тәэмин итәргә;
Аксубай МР «Татавтодор " ААҖ юл хезмәтләренә автомобиль юллары буйлап
транспортның өзлексез хәрәкәтен тәэмин итәргә, оешкан балалар төркемнәренең
автомобиль транспортында хәрәкәт итүен тикшереп торуга аерым игътибар
бирергә;
ТР ӘМР башкарма комитетының «Мәгариф бүлеге» МКУ, ТР ӘМР башкарма
комитетының» яшьләр һәм спорт бүлеге» МКУ республика юлларында балалар
төркемнәрен оешкан төстә йөртүче автобуслар хәрәкәтен мониторинглауны һәм
аларның билгеләнгән урыннарына кайтуын тикшереп торуны тәэмин итәргә,
шулай ук «Глонасс»системасының төзек булмаган кабул итү җайланмалары булган
автобусларны эксплуатацияләүне тыярга;
Икътисад объектларының һәм функциональ ярдәмче системаларның
диспетчерлык хезмәтләренә җирле үзидарә органнарына көндәлек оператив
фаразны вакытында җиткерүне тәэмин итәргә, шулай ук гадәттән тыш хәлләр
килеп чыгу куркынычын киметү һәм аларның нәтиҗәләрен киметү буенча
превентив чаралар комплексының үтәлешен тикшереп торуны оештырырга.