Озын гомерне ничек сакларга?

Озын гомер-социаль-биологик күренеш. Озак яшәү чоры булып гадәттә 80 яшькә җитү һәм аннан да күбрәк яшь санала. Бу күп факторларга бәйле Кеше сәламәтлеге торышына һәм гомер озынлыгына нәрсә тәэсир итә? Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы мәгълүматлары буенча кешенең сәламәтлек торышы һәм аның гомер озынлыгы билгеләнә: * индивидуаль яшәү рәвеше-50%, • нәселдәнлек-20 гә%, • климат-20%, * сәламәтлек саклау хезмәтләре – 10%. Шул рәвешле, безнең сәламәтлек үзебезгә, без сайлаган яшәү рәвешенә, 10% тәшкил иткән медицинага караганда күпкә бәйле.   Без сезгә озын гомергә ярдәм итүче факторларны күрсәтүче белешмәлекләр тәкъдим итәбез. Үзегезне стенада саклагыз, өлкән буын туганнарыгыз белән мәгълүмат бүлешегез, озак яшәгез һәм сәламәт булыгыз! КЕШЕНЕҢ ОЗЫН ГОМЕРЕНӘ ЯРДӘМ ИТҮЧЕ ФАКТОРЛАР Кеше озын гомере өчен  1 нче факторы-авылда яшәү Авыл җирендә яшәүче халык уртача 5 елга күбрәк яши. Авыл халкы арасында 100 яшькә кадәр яшәгән кешеләр саны шәһәрнекенә караганда күпкә югарырак ; яман шеш авырулары очрагында да шундый ук хәл. Бу шәһәр халкына автомашиналарның выхлоп газларында, сәнәгать предприятиеләре төтенендә булган зарарлы матдәләрнең тәэсире белән бәйле. Кеше озын гомере өчен  2 нче факторы-тормышның югары матди дәрәҗәсе Икътисади яктан үскән илләрдә уртача гомер озынлыгы 68-73 елга тигез, үсүче илләрдә - 32-45 ел. Кеше  гомере озынлыгы өчен  3 нче  Фактор генетик факторлар Тыгыз бәйләнешле ата-аналарның балалары азрак яшиләр. Кеше  гомере озынлыгы өчен  4нче Фактор-тән авырлыгы Артык ашау гомер озынлыгын киметүгә, яман шеш һәм атеросклероз кебек авырулар үсешенә китерә. Чиктән тыш тулы кешеләр уртача 5-15 ел арыкларга караганда азрак яшиләр. Авырлык балачакта да мөһим. Җитми яки киресенчә, балачакта артык тән авырлыгы төрле авыруларны үсешкә китерә- бу олы яшьтә беленәчәк. Кешенең озын гомере өчен  5 нче факторы-холык Озын гомерлелек өчен эштән канәгатьләнү, югары әхлакый тәртип, яхшы холыклы, тыныч холыклы булу мөһим. 95 яшькә һәм аннан да күбрәк яшәгән кешеләрнең төп үзенчәлекләренең берсе-тыныч, мөстәкыйль, уңайлы характер һәм тормыш белән канәгать булу. Буйдаклар уртача 5 ел гаиләлеләрдән азрак яшиләр. Кеше озын гомере өчен  6 нчы Фактор хроник авыруларны профилактикалау Атеросклероз, гипертония һәм шикәр диабеты ихтималын нульгә кадәр киметүче факторлар: • холестерин һәм май аз булган ризык; • физик активлык җитәрлек; • тәмәке тартуны бетерү; Тыныч психик реакцияләр, яхшы теләктәшлек. * * Көнгә бер кап тәмәке тарту гомер озынлыгын 7 елга, ике пачка 12 елга киметә. Кешенең озак яшәве өчен 7 нче факторы - арыганлыктан чаралар "Картаю пигменты" туплануы нерв күзәнәкләрендә картайганда гына түгел, ә озак вакытлар талчыккан вакытта да күзәтелә.