Белешмә

Кешелек иң мәкерле һәм мәрхәмәтсез  террор белән очрашты. Террорчы өчен әхлакый кагыйдәләр юк. Ул фанатик һәм аны сүзләр белән ышандырып булмый. Шуңа күрә без дөньяга ачык күзләр белән карарга һәм бу ачы касә безне узып китүе белән алданмаска тиеш.

Терроризмга каршы тору махсус хезмәтләрнең бурычы гына түгел. Әгәр бу каршылык җәмгыять, бөек илебезнең һәр гражданы булып чыкмаса, алар көчсез булачак. Моның өчен Супермен булырга кирәкми. Гадәти тормыш зирәклеге һәм игътибары террорга каршы торуның иң нәтиҗәле төрләренең берсе булып тора.

Россиянең кайбер шәһәрләрендә йортларны шартлату безнең саксызлыгыбыз һәм ваемсызлыгыбыз гына бу коточкыч вакыйгаларга юл куйганын күрсәтте. Чөнки йорт хуҗалары күз алдында подвалга шикәр һәм башка ризыклар булып күренгән шартлаткыч матдәләр компонентлары салынган капчыклар алып килгәннәр. Мондый гамәлне күргәч, 112 телефонына шалтырату (элеккеге 01 һәм 02 урынына) һәм тикшерүне сорау җиңелрәк. Сезгә махсус хезмәт хезмәткәрләре рәхмәт әйтер. Соңрак җимерекләрне сүтеп, кешеләрнең кайгысын күрүгә караганда, аны тикшерү җиңелрәк.

Без шартлаткыч белән тутырылган автомобильләр ярдәмендә кылынган күп санлы террор гамәлләре турында беләбез. Әлбәттә, урамда мондый машинаны гади кешегә билгеләү мөмкин түгел. Ләкин үз ишегалдында, башка кешенең машинасын күргәч  һәм 112 телефонына шалтыратыгыз һәм тикшерүне сорагыз.

Террорчыларның яраткан ысулы-шартлаткыч белән тутырылган сумка, портфель, пакет, төргәк куллану һәм аны чүп контейнерына яки урнага салу, прилавка янында, өстәл астында, җәмәгать транспорты салонында, кинотеатрда, спорт комплексында калдыру. Ләкин без барыбыз да олылар һәм беләбез, чүп савытында пакет яки төргәк шулай ята алмый. Ә террорчылык куркынычы бар икән, уяу булыгыз, 112 телефонына шалтыратыгыз һәм үз борчылуларыгыз турында сөйләгез. Әгәр дә Сез җәмәгать транспортында йөрсәгез, бу турыда шоферга хәбәр итегез. Бәлки сез күп кешеләрнең тормышын һәм сәламәтлеген саклап калырсыз.

Коточкыч, ләкин террор акты өчен аңлы рәвештә үлемгә баручылар категориясе бар. Алар шулай ук төп массадан үз-үзләрен тотышы, киемнәре, читләшүләре белән аерылып торалар. Кием шартлаткычны капларга тиеш. Ул я сезон буенча түгел, я үлемгә дучар булган кешенең зурлыгы буенча зуррак. Кеше үзенең шартлаткычлар йөртүен белә. Ул киеренке була,

тирә-юньдәгеләр белән турыдан-туры элемтәдә тормый, алардан читтә тора. Ул билгеле бер адреска бара һәм аны фаш итәргә теләми.

Шикләр бар икән ,әлеге  билгеләрне истә тотыгыз, шалтыратыгыз һәм хәбәр итегез: ул нинди юнәлештә хәрәкәт итә, нинди транспортта, ничек күренә.

. Шартлау куркынычы булган предметны:

уку аудиториясендә, коридорда;

– ашханәдә, буфетта-аеруча төшке аш вакытында;

- массакүләм чаралар үткәрү вакытында спорт һәм актлар залында;

- урамда ишек алдында урнаштырырга мөмкин.

Шартлау куркынычы булган предметның булуын түбәндәге билгеләр буенча ачыкларга мөмкин:

портфельләр, сумкалар, пакетлар идәндә, урнада, өстәл астында, тәрәзә уемында ята. Хуҗасы кайда дип сорарга кирәк. Әгәр дә ул якында булмаса, борчылу өчен сәбәпләр бар;

штат боеприпасы гранаталар, снарядлар, миналар, тротил шашкалары.

Штатлы боеприпасны күргәч шунда ук сигнал бирегез;

төргәктән, чыбык пакетыннан чыгып торучылар;

эшләүче сәгать механизмы тавышы, кычкыру яки пакетта яткан һәм каралган кесә телефоны яки пейджер;

- пакетка бәйләнгән сузылган чыбык яки шнур;

яман ис, яки ягулык матдәсе (бензин, керосин һ.б.) исе булса шунда ук хәбәр бирегез.

Әгәр дә шикле әйбер табылса,:

Ачыкланган шикле предметка кагылмаска, күчермәскә! Бу мөмкинлекне белгечләргә бирегез. Тәмәке тартмагыз!

- Беркемнең дә радиоэлемтә чараларыннан, шул исәптән мобиль телефоннардан, автомобильләрнең дистанцион сигнализация белән идарә итү пультларыннан һәм әлеге предмет янындагы башка Радиоэлектрон җайланмалардан файдаланмавын сорарга.

Шунда ук университет сакчыларына хәбәр итәргә һәм табылган әйбер турында хәбәр итәргә.

- Югары уку йортын саклау һәм махсус хезмәтләр вәкилләренең килүен көтегез.

Алга таба Университет сакчылары махсус хезмәтләр белән берлектә:

шикле предметны һәм куркыныч зонаны саклау;

- шикле әйберне, хокук саклау органнары автомашиналарын, ашыгыч медицина ярдәмен, янгын күзәтчелеген, гадәттән тыш хәлләр министрлыгы хезмәткәрләрен тоткарлыксыз керү мөмкинлеге;

- уку корпусларыннан һәм югары уку йорты биналарыннан кешеләрне эвакуацияләү.

Дөньяда еш кына почта җибәрүләрендә шартлаткычлар һәм агулы порошоклар юнәлеше фактлары теркәлә.

Әгәр дә сез шикле хат яки посылка, бандероль алсагыз, аны ачмагыз.  Аны полиэтилен капчыкка яки сумкага салыгыз һәм шунда ук университет сакчыларына хәбәр итегез. Сакчы килгәнче, бинадан чыгу хәерлерәк. Әгәр дә сез аны ачсагыз һәм анда шикле әйберләр тапсагыз, бернәрсә дә ачмагыз,  пакетка салыгыз һәм шунда ук сакчы вәкиленә хәбәр итегез. Юлга бүтән кагылмагыз һәм хезмәттәшләрегез белән бергә бинадан чыгыгыз. Тагын бер тапкыр сезнең игътибарыгызны шуңа юнәлтәбез: шартлаткычлар яки шикле әйберләр белән нинди дә булса гамәлләр башкару катгый тыела-бу шартлауга, күп санлы корбаннарга һәм җимерекләргә китерергә мөмкин! УЯУ БУЛЫГЫЗ!